Przyszłą  cywilizację ukształtuje szkoła

Wśród pedagogów, ale także polityków, niekwestionowane jest przekonanie, że przyszłą cywilizację, bezpośrednio lub pośrednio, ukształtuje szkoła. Nieodwracalne procesy kształcenia powszechnego powodują, że przy każdym rozumieniu pojęcia cywilizacji, jej treści duchowe i kształt materialny zależał będzie od właściwości emocjonalnych, intelektualnych, społecznych, w jakie szkoła wyposaży podmioty swego oddziaływania.

A więc wychowanie mimo wszystko, jak chciał znamienity polski pedagog profesor Bogdan Suchodolski.

Ten postulat szczególnego znaczenia nabiera w odniesieniu do młodzieży stojącej przed zadaniem zbudowania swojej przyszłej drogi życiowej. I chociaż formowanie to rozpoczyna się z chwilą urodzin, to przecież najważniejsze „przełomy” zachodzą w okresie młodzieńczym, przypadającym na czas kształcenia ponadgimnazjalnego. Stąd zapewne szczególne zatroskanie rodziców o to, by ich dziecko przygotowywało się do dalszych wyborów życiowych w takiej szkole średniej, która umożliwi mu wszechstronny rozwój, różnorodne doświadczenia, możliwość przeżywania sukcesów, a nade wszystko wyposaży je w rzetelną wiedzę i umiejętności stanowiące solidne podstawy dla rozwijania zdolności oraz kontynuowania kształcenia na wyższych poziomach. Taką szkołą, co zrozumiałe, zainteresowani są także sami uczniowie.

Czy takie szkoły istnieją? Niewątpliwie w krajowym systemie edukacyjnym istnieją wyróżniające się, elitarne szkoły, w których pracują wspaniali nauczyciele umiejętnie wspierający rozwój uczniów – także uczniów utalentowanych. Wiemy jednak, że niezaprzeczalnym faktem jest zróżnicowanie szkół. Każda z nich ma własną specyfikę, a niektóre wręcz niepowtarzalny charakter. W tej różnorodności muszą się odnaleźć stojący przed wyborem uczniowie, a nade wszystko ich rodzice.

Jakimi kierują się przesłankami? Najczęściej dosyć przypadkowymi: utrwaloną opinią środowiskową o liceum lub technikum, podpowiedzią członków rodziny lub znajomych, doświadczeniami starszego rodzeństwa lub kolegów dziecka. Rzadziej sięgają do zobiektywizowanych kryteriów, bo takich brak. Pomocą w dokonaniu takiego wyboru może być ranking, którego podstawę stanowią wspólne dla wszystkich kryteria.

Jednolitość przyjętych kryteriów pozwala zobiektywizować dokonane zestawienie. Dodajmy, że ranking – jak każde zestawienie – nie jest pozbawiony słabości. Należy z niego korzystać rozsądnie, patrząc np. nie tylko na wynik łączny, ale także analizując poszczególne kryteria. Tak rozpatrywany może stanowić cenne źródło wiedzy dla gimnazjalistów i ich rodziców, którzy stoją przed podjęciem ważnej decyzji, która ze szkół stworzy najlepsze warunki dla kształcenia i rozwoju.

Jan Łaszczyk