
Zgodnie z postanowieniem Kapituły, technika zostały ocenione za pomocą pięciu kryteriów. Są to: sukcesy szkoły w olimpiadach, wyniki matury z przedmiotów obowiązkowych, wyniki matury z przedmiotów dodatkowych, wyniki egzaminu zawodowego, oraz opinia o uczniach szkoły wyrażona przez kadrę akademicką. Do sporządzenia rankingu wykorzystano dane ze źródeł egzogenicznych (zewnętrznych) wobec ocenianych szkół. Źródłem danych były protokoły komitetów głównych olimpiad, zestawienia okręgowych komisji egzaminacyjnych (OKE) z wynikami matur oraz egzaminów zawodowych, System Informacji Oświatowej, oraz własne badanie ankietowe przeprowadzone przez Fundację Edukacyjną „Perspektywy” wśród kadry uczelni akademickich w całej Polsce. W zestawieniach zostały zaprezentowane szkoły, które uzyskały najlepszą pozycję rankingową.
Sukces w olimpiadach 20%
W rankingu zostały uwzględnione wyniki 48 ogólnopolskich olimpiad, które zwalniały z egzaminu maturalnego, egzaminu zawodowego lub były finansowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w roku szkolnym 2011/2012. Modyfikacji w stosunku do lat ubiegłych uległ algorytm obliczania tego wskaźnika. Różnica polega na podziale olimpiad na dwie grupy: zwalniające z egzaminu maturalnego i pozostałe olimpiady. Olimpiady zwalniające z egzaminu maturalnego zostały uwzględnione we wskaźniku z wagą 2. Wskaźnik obliczany jest tak, jak w latach ubiegłych – liczba laureatów z wagą dwa plus liczba finalistów. Suma tych dwóch elementów mnożona jest przez liczbę olimpiad, w których szkoła odniosła sukces i dzielona przez liczbę uczniów w szkole.
Matura z przedmiotów obowiązkowych 25%
Kryterium to uwzględnia wyniki egzaminów pisemnych ze wszystkich przedmiotów obowiązkowych. Na potrzeby tego kryterium została wyliczona wartość średnia ogólnopolska z poszczególnych przedmiotów dla techników. Wynik średni procentowy z danego przedmiotu każdej ze szkół został odniesiony do wartości średniej ogólnopolskiej. Wskaźnik maturalny został osiągnięty jako suma trzech wartości względnych: dla języka polskiego, matematyki i języka obcego.
Podobnie jak w roku ubiegłym w kryterium matury z przedmiotów obowiązkowych zastosowano współczynnik przystępowalności do egzaminu maturalnego dla danej szkoły wyliczony na podstawie danych o wynikach matur oraz na podstawie liczby absolwentów wykazanej w Systemie Informacji Oświatowej. Wskaźnik matury obowiązkowej został pomnożony przez współczynnik przystępowalności.
Matura z przedmiotów dodatkowych 20%
Kryterium to uwzględnia wyniki egzaminów ze wszystkich przedmiotów dodatkowych na poziomie podstawowym i rozszerzonym, przy czym osiągnięcia z przedmiotów zdawanych na poziomie rozszerzonym zostały uwzględnione z wagą 2. Na potrzeby tego kryterium została wyliczona wartość średnia ogólnopolska z poszczególnych przedmiotów dla wszystkich techników. Wynik średni procentowy z danego przedmiotu każdej ze szkół został odniesiony do wartości średniej ogólnopolskiej. Uzyskane wskaźniki z poszczególnych przedmiotów mnożone są przez liczbę uczniów, którzy zdawali dany przedmiot na odpowiednim poziomie, dając wskaźnik pośredni dla przedmiotu. Współczynnik rankingowy z przedmiotów dodatkowych na poziomie podstawowym obliczany jest jako suma wskaźników pośrednich dla przedmiotów podzielona przez liczbę wszystkich maturzystów. Podobnie obliczamy współczynnik rankingowy z przedmiotów dodatkowych na poziomie rozszerzonym.
Egzamin zawodowy 30%
Wynik zdawalności szkoły w danym zawodzie został odniesiony do średniej krajowej zdawalności dla danego zawodu w grupie techników. Średnia ważona ze wszystkich współczynników zdawalności dla szkoły w poszczególnych zawodach określa zdawalność egzaminu zawodowego. Wskaźnik końcowy tego kryterium jest iloczynem zdawalności oraz przystępowalności do egzaminów w danym technikum.
Opinia akademicka 5%
Opinia o szkole ponadgimnazjalnej wśród kadry akademickiej jest istotnym wskaźnikiem jakości szkoły, odzwierciedlającym zarówno poziom przygotowania absolwentów, jak i wyposażenie ich przez szkołę w umiejętności samodzielnego uczenia się, planowania swojej kariery i pokonywania stresu – co ma, między innymi, bezpośredni wpływ na utrzymanie się na studiach i terminowość ich ukończenia.
Dane do tego kryterium zostały uzyskane w wyniku ogólnopolskiego badania ankietowego przeprowadzonego w grudniu 2011 i 2012 roku, drogą internetową, wśród prawie 8 tys. pracowników akademickich polskich uczelni. Wyniki badania zostały dodatkowo przeliczone z uwzględnieniem regionalnego charakteru badania oraz wielkości szkoły.
Kapituła Ogólnopolskiego Rankingu Szkół Ponadgimnazjalnych 2013
Przewodniczący:
- prof. dr hab. Jan Łaszczyk – rektor Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie
Zaproszeni goście:
- prof. dr hab. Marek Rocki – senator RP, przewodniczący Polskiej Komisji Akredytacyjnej,
- Sławomir Żałobka – dyrektor Departamentu Informacji i Promocji MEN,
- dr Marcin Smolik – kierownik Wydziału Sprawdzianu i Egzaminów z Zakresu Kształcenia Ogólnego CKE,
- Jadwiga Parada – naczelnik Wydziału Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego MEN,
- Artur Matejkowski – starszy specjalista w Wydziale Szans Edukacyjnych i Wspierania Uzdolnień Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych MEN
Przedstawiciele uczelni i Komisji ds. Kształcenia KRASP:
- prof. Mieczysław Adamowicz – rektor Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej,
- prof. Jarosław Rutkowski – prorektor Wojskowej Akademii Technicznej im. J. Dąbrowskiego,
- prof. Władysław Wieczorek – prorektor Politechniki Warszawskiej,
- prof. Kazimierz Przybysz – prorektor Akademii Leona Koźmińskiego,
- prof. Marek Kulus – prorektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego,
- prof. dr hab. inż. Bohdan Macukow – Politechnika Warszawska
Przedstawiciele komitetów głównych olimpiad:
- prof. Teresa Kostkiewiczowa – Olimpiada Literatury i Języka Polskiego,
- prof. dr hab. Antoni Semczuk – Olimpiada Języka Rosyjskiego,
- prof. dr hab. Andrzej Rudecki – Olimpiada Wiedzy i Umiejętności Rolniczych,
- dr hab. Piotr Bębas – Olimpiada Biologiczna,
- Małgorzata Sikorska – Olimpiada Geograficzna,
- ks. Piotr Tomasik – Olimpiada Teologii Katolickiej,
- Iwona Wołoszczenko – Olimpiada Języka Rosyjskiego,
- Janusz M. Kowalski – Olimpiada Wiedzy Technicznej
Dyrektorzy OKE:
- Jolanta Gołaszewska – dyrektor OKE w Łomży,
- Danuta Zakrzewska – dyrektor OKE w Łodzi,
- Lech Gawryłow – dyrektor OKE w Krakowie,
- Wojciech Małecki – dyrektor OKE we Wrocławiu
Fundacja Edukacyjna „Perspektywy”
- Waldemar Siwiński – prezes zarządu
Zasady ogólne RANKINGURanking uwzględnia technika, w których maturę w maju 2012 r. zdawało minimum 12 maturzystów, wyniki średnie z j. polskiego i matematyki zdawanych obowiązkowo były nie mniejsze niż 0,75 średniej krajowej w technikach, oraz do egzaminu zawodowego przystąpiło minimum 50% absolwentów. W Rankingu zostały wzięte pod uwagę wyniki egzaminu maturalnego ze wszystkich przedmiotów obowiązkowych i dodatkowych na poziomie podstawowym i rozszerzonym, oraz wyniki wszystkich egzaminów zawodowych. Główne wskaźniki rankingowe zostały unormowane do 100, gdzie 100 otrzymała szkoła najlepsza w danym kryterium. Wyniki kolejnych szkół są odniesieniem ich wartości do wyniku najlepszej szkoły w tym kryterium. |
Ranking uwzględnia szkoły, w których maturę w maju 2012 r. zdawało minimum 12 maturzystów. Dodatkowym kryterium wejścia szkoły do rankingu było osiągnięcie przez uczniów wyniku powyżej 0,75 średniej krajowej z egzaminu maturalnego obowiązkowego z języka polskiego i matematyki. W przypadku techników warunkiem dodatkowym była minimum 50-procentowa przystępowalność do egzaminów zawodowych.
Ranking uwzględnia wyniki matury pisemnej ze wszystkich przedmiotów obowiązkowych oraz wszystkich przedmiotów dodatkowych na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Dla szkół z maturą zdawaną na poziomie dwujęzycznym, dodatkowo w obliczeniach rankingowych uwzględniono wyniki z języka obcego na poziomie dwujęzycznym, jako wynik maksymalny dla egzaminów obowiązkowych, oraz z wagą 4/3 dla języków obcych zdawanych dodatkowo.
W tabelach prezentujących wyniki rankingów maturalnych, ze względu na ograniczoną objętość publikacji, przedstawiliśmy jedynie szczegółowe wyniki z przedmiotów, które były najczęściej wybierane przez maturzystów.
Wagi kryteriów maturalnych dla liceów ogólnokształcących i techników są różne i przez analogię do rankingu głównego wynosiły odpowiednio: przedmioty obowiązkowe – 25% dla LO i 25% dla techników, przedmioty dodatkowe 40% dla LO i 20% dla techników.
Wynik matury z przedmiotów obowiązkowych
Kryterium to uwzględnia wyniki egzaminów pisemnych ze wszystkich przedmiotów obowiązkowych. Na potrzeby tego kryterium została wyliczona wartość średnia ogólnopolska z poszczególnych przedmiotów, osobno dla liceów ogólnokształcących i techników. Wynik średni procentowy z danego przedmiotu każdej ze szkół został odniesiony do wartości średniej ogólnopolskiej. Wskaźnik maturalny został osiągnięty jako suma trzech wartości względnych: dla języka polskiego, matematyki i języka obcego. Ostateczny wskaźnik maturalny został pomnożony przez wskaźnik przystępowalności do egzaminu maturalnego dla danej szkoły, wyliczony na podstawie danych o przystępowalności do egzaminu maturalnego oraz liczby absolwentów wykazanej w Systemie Informacji Oświatowej.
Wynik matury z przedmiotów dodatkowych
Kryterium to uwzględnia wyniki egzaminów ze wszystkich przedmiotów dodatkowych na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Na potrzeby tego kryterium została wyliczona wartość średnia ogólnopolska z poszczególnych przedmiotów, osobno dla liceów ogólnokształcących i techników. Wynik średni procentowy z danego przedmiotu każdej ze szkół został odniesiony do wartości średniej ogólnopolskiej. Uzyskany w ten sposób współczynnik mnożony jest przez liczbę uczniów, którzy zdawali dany przedmiot na odpowiednim poziomie, dając wskaźnik pośredni dla przedmiotu. Współczynnik rankingowy z przedmiotów dodatkowych na poziomie podstawowym i rozszerzonym obliczany jest jako suma wskaźników pośrednich dla przedmiotów podzielona przez liczbę wszystkich maturzystów. Łączny współczynnik rankingowy dla przedmiotów dodatkowych obliczany jest jako suma współczynnika dla poziomu podstawowego oraz współczynnika dla poziomu rozszerzonego, przy czym osiągnięcia z przedmiotów zdawanych na poziomie rozszerzonym zostały uwzględnione z wagą 2.
W rankingu zostały uwzględnione wyniki 48 ogólnopolskich olimpiad, które zwalniały z egzaminu maturalnego, zawodowego lub były finansowane przez MEN w roku szkolnym 2011/2012 oraz 11 Międzynarodowych Olimpiad Przedmiotowych, w których nasz kraj był reprezentowany przez uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Modyfikacji w stosunku do lat ubiegłych uległ algorytm obliczania wskaźnika. Różnica polega na podziale olimpiad na trzy grupy: zwalniające z egzaminu maturalnego, pozostałe olimpiady krajowe oraz olimpiady międzynarodowe.
Olimpiady zwalniające z egzaminu maturalnego zostały uwzględnione we wskaźniku z wagą 2. W każdej z dwóch pierwszych grup wskaźnik obliczany jest tak, jak w latach ubiegłych – liczba laureatów z wagą dwa plus liczba finalistów. Suma tych dwóch elementów mnożona jest przez liczbę olimpiad, w których szkoła odniosła sukces i dzielona przez liczbę uczniów w szkole.
W przypadku olimpiad międzynarodowych pod uwagę brana jest suma wszystkich sukcesów (zdobytych medali i wyróżnień) mnożona przez liczbę olimpiad, w których szkoła uzyskała sukces. Cały współczynnik odnoszony jest do liczby uczniów w danej szkole.
![]()
WM – Wskaźnik olimpiad międzynarodowych
WZ – Wskaźnik olimpiad zwalniających z egzaminu maturalnego
WP – Wskaźnik pozostałych olimpiad
Wskaźnik WZ, WP – są wyznaczone odpowiednio, jako:

gdzie:
L – liczba laureatów,
F – liczba finalistów,
O – liczba olimpiad, w których szkoła odniosła sukcesy,
U – liczba uczniów
Wskaźnik WM wyznaczony jest jako:

gdzie:
S – liczba sukcesów,
O – liczba olimpiad, w których szkoła odniosła sukces,
U – liczba uczniów
Wynik zdawalności szkoły w danym zawodzie został odniesiony do średniej krajowej zdawalności dla danego zawodu w grupie techników. Średnia ważona ze wszystkich współczynników zdawalności dla szkoły w poszczególnych zawodach określa zdawalność egzaminu zawodowego. Wskaźnik końcowy tego kryterium jest iloczynem zdawalności oraz przystępowalności do egzaminów w danym technikum.
Przykład
W szkole zdawane były egzaminy w zawodzie: technik elektronik, technik ekonomista. W egzaminach tych szkoła uzyskała zdawalność na poziomie 65,45% i 58,63%. Do egzaminu przystąpiło odpowiednio 35 i 28 uczniów. Średnie krajowe zdawalności tych egzaminów wynosiły 55,44% i 60,78%. Wyniki szkoły zostały odniesione do średnich krajowych, co dało odpowiednio współczynniki 1,18 oraz 0,96.
Na podstawie współczynników zdawalności w szkole dla poszczególnych zawodów oraz liczby uczniów obliczono średnią ważoną, która wyniosła 1,08 stanowiąc końcowy współczynnik zdawalności dla szkoły. Współczynnik ten następnie normowany jest do 100.
Szkoła, która uzyskała najlepszy wynik w tym kryterium – wynoszący 1,45 – otrzymała wskaźnik 100. Wynik naszej szkoły został więc obliczony, jako 1,08/1,45*100, co daje wskaźnik zdawalności na poziomie 74,80.
Przystępowalność do egzaminu zawodowego została obliczona jako liczba uczniów, którzy przystąpili do egzaminu zawodowego w stosunku do liczby absolwentów. Podobnie, jak w pierwszym przypadku, wyniki szkół normowane są do 100. Dla naszej szkoły współczynnik przystępowalności wyniósł 95,43, z racji, że do egzaminów przystąpiło 63 z 66 absolwentów.
Wskaźnik końcowy jest iloczynem dwóch współczynników – zdawalności i przystępowalności – 74,80*95,45 = 71,40.
Należy pamiętać, że wynik wskaźnika końcowego dla szkoły jest ponownie normowany do 100. Przy założeniu, że najlepsza szkoła uzyskała wskaźnik nienormowany 78,34, nasza szkoła uzyskała wskaźnik końcowy normowany 91,14.





Jak się uczyć, żeby się nauczyć



Jarosław Sroka

