Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Politechnika Gdańska, Politechnika Śląska, Politechnika Warszawska, Politechnika Wrocławska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Uniwersytet Warszawski oraz Uniwersytet Wrocławski – to dziesięć uczelni, które otrzymały tytuł laureata II edycji programu „Inicjatywa doskonałości - uczelnia badawcza” (IDUB). Wyróżnienie przyznano ośrodkom, których plany rozwoju najlepiej odpowiadają założeniom podnoszenia jakości badań naukowych i kształcenia akademickiego. W latach 2027-2032 laureaci otrzymają subwencję zwiększoną o 10 proc., przeznaczoną na rozwój potencjału naukowego, umiędzynarodowienie działalności oraz doskonalenie kształcenia studentów i doktorantów.

Wyniki konkursu ogłoszono 5 listopada 2026 r. podczas uroczystej gali. W gronie dziesięciu laureatów znalazły się dwie uczelnie Politechnika Wrocławska oraz Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, które po raz pierwszy zdobyły status badawczy, oraz osiem ośrodków utrzymujących wyróżnienie uzyskane w pierwszej edycji programu. W gali IDUB wzięli udział minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek, wiceminister nauki Maria Mrówczyńska, wiceminister nauki prof. Marek Gzik,  wiceminister nauki Andrzej Szeptycki, a także przedstawiciele środowiska akademickiego oraz eksperci zaangażowani w realizację programu. 

Minister nauki i szkolnictwa wyższego dr Marcin Kulasek podkreślił, że program IDUB jest jednym z najważniejszych narzędzi wspierania polskiej nauki. - Potrzebujemy i uniwersytetów konkurujących z najlepszymi na świecie, i silnych uczelni lokalnych. To one kształcą specjalistów dla regionalnych gospodarek, decydują o kondycji całych regionów, wreszcie tworzą możliwości rozwoju dla młodych ludzi poza metropoliami. Ich znaczenia nie da się mierzyć tylko miejscem w międzynarodowych rankingach. Należy podkreślać, że nie ma sprzeczności między budowaniem światowej klasy uczelni badawczych a podnoszeniem poziomu kształcenia w całej Polsce. Te cele muszą się wzajemnie uzupełniać - powiedział minister.

Finansowanie na lata 2027-2032

Wszystkie dziesięć instytucji otrzyma zwiększenie subwencji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o 10 proc. Przyznane środki będą mogły zostać wykorzystane na realizację nowatorskich projektów badawczych, pozyskiwanie wybitnych naukowców, wspieranie młodych badaczy, rozwijanie współpracy międzynarodowej oraz poprawę jakości kształcenia. W przypadku uczelni kontynuujących udział w programie finansowanie pozwoli również utrwalić dotychczasowe osiągnięcia i rozwijać rozpoczęte przedsięwzięcia.

Dodatkowe wsparcie przewidziano także dla pozostałych uczestników konkursu. Uczelnie, które nie uzyskały statusu laureata, otrzymają zwiększenie subwencji dydaktyczno-badawczej o 2 proc. Łączny budżet drugiej edycji programu przekroczy 5,6 mld zł. Od 2027 r. roczna pula środków wyniesie ponad 930 mln zł. Jest to niemal dwukrotnie więcej niż w pierwszej edycji IDUB. Tak znaczące finansowanie ma przyczynić się do wzrostu jakości badań, rozwoju innowacyjności oraz umocnienia pozycji polskich uczelni na arenie międzynarodowej.

Wysoki poziom zgłoszonych strategii

Merytoryczną ocenę wniosków w drugiej edycji programu, a także końcową ewaluację realizacji planów przez laureatów pierwszej edycji, przeprowadził międzynarodowy zespół ekspertów. Przewodniczył mu prof. Peter Maassen, specjalista zajmujący się badaniami nad szkolnictwem wyższym oraz przewodniczący Europejskiego Stowarzyszenia Instytucji Badających Szkolnictwo Wyższe.

Ekspert wysoko ocenił przygotowane przez uczelnie strategie, wskazując na coraz bardziej świadome planowanie rozwoju, wyraźnie określone priorytety badawcze oraz łączenie ambicji naukowych z umiędzynarodowieniem i poprawą jakości kształcenia. - Jakość wniosków przedstawionych w II edycji programu była bardzo wysoka. Zaprezentowane strategie pokazały, że polskie uczelnie coraz bardziej świadomie planują swój rozwój, jasno definiują priorytety badawcze i potrafią łączyć ambicje naukowe z działaniami na rzecz umiędzynarodowienia oraz podnoszenia jakości kształcenia. To dowód dokonanego postępu naukowego, oraz rosnącej jakości polskiego sektora szkolnictwa wyższego - podkreślił prof. Peter Maassen. Według niego ta zmiana już jest widoczna choćby w statystykach - większej liczbie publikacji naukowych, zdobywaniu grantów czy międzynarodowych sojuszy

Impuls dla rozwoju

Na szerszy wymiar programu zwrócił uwagę prof. Marcin Pałys, przewodniczący Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.  – To inwestycja w konkurencyjność polskiej nauki, która przekłada się na większą obecność naszych ośrodków akademickich w międzynarodowym obiegu wiedzy, a w dłuższej perspektywie także na rozwój gospodarki opartej na innowacjach – powiedział prof. Pałys.

Druga edycja programu IDUB stanowi ważny impuls dla rozwoju polskich uczelni. Zwiększone nakłady finansowe mają wspierać realizację ambitnych projektów naukowych, wzmacniać międzynarodową współpracę oraz podnosić standardy kształcenia. Znaczenie sukcesu w konkursie potwierdza dr hab Patrycja Matusz, prorektor ds. umiędzynarodowienia Uniwersytetu Wrocławskiego: - Sukces w drugiej edycji konkursu cieszy nas jeszcze bardziej, ponieważ utrzymanie pozycji uczelni było znacznie trudniejsze niż jej zdobycie po raz pierwszy. Pierwszy konkurs miał w pewnym sensie charakter eksperymentalny - wszyscy się uczyliśmy i zdobywaliśmy doświadczenia. Wiedzieliśmy, że konkurencja w drugiej edycji będzie bardzo duża, a stawką są nie tylko znaczące środki finansowe, lecz także prestiż i pozycja uczelni. Dlatego obok satysfakcji i poczucia ulgi towarzyszy nam również świadomość ogromnego zobowiązania. Prof. Alojzy Z. Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego zaznacza: – II edycja Programu IDUB pozwoli wzmocnić międzynarodową pozycję Uniwersytetu Warszawskiego. Dzięki dodatkowym środkom będziemy mogli realizować ambitne projekty badawcze, poszukiwać odpowiedzi na ważne pytania naukowe i potrzeby społeczne, a także tworzyć coraz lepsze warunki do pracy naukowej. 

W perspektywie kolejnych lat inicjatywa ma przyczynić się do dalszego wzrostu konkurencyjności polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. 

Opr. MTA

Fot. Ministerstwo Nauki

{gallery}stories/2026-11-06-idub{/gallery}