- W naszej – elegancko zwanej turbulentną – rzeczywistości, uniwersytet, nauka, akademia ma do odegrania niezwykle ważną rolę. Rolę, która znacznie wykracza poza statutowe zadania uczelni - mówiła Rektorka UAM prof. Bogumiła Kaniewska inaugurując uroczyście rok akademicki 2026/2027 w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Rozpoczyna go społeczność około 30 tysięcy osób studiujących, doktorantek i doktorantów oraz prawie 5 tysięcy pracowniczek i pracowników.
W swoim wystąpieniu prof. Bogumiła Kaniewska nawiązała do mowy „O dostojeństwie Uniwersytetu”, którą w 1932 roku wygłosił filozof i psycholog przełomu XIX i XX wieku Kazimierz Twardowski: - „Uniwersytet winien trwać niewzruszenie jak latarnia morska” - przypomniała jego słowa Rektorka UAM. I dodała: - Morze, nad którym góruje dzisiaj ta symboliczna latarnia, jest pewnie bardziej wzburzone – tym bardziej jest ona potrzebna. W takim świecie uniwersytet nie może być jeszcze jednym głosem w chórze opinii. Musi być miejscem, w którym teorie się sprawdza.
- Prof. Twardowski uważał, że pierwszym zadaniem uczelni jest nauczyć myślenia naukowego, także krytycznego – mówiła Rektorka – takiego, które przekonuje uzasadnieniem, a nie dogmatem. Ta myśl sprzed blisko wieku brzmi jak program kształcenia na „epokę sztucznej inteligencji” i dezinformacji. Na rzeczywistość, w której informacje rozchodzą się szybko i byle jak, w której – co najgorsze – toczy się bezwzględna walka na słowa, zarówno w przestrzeni publicznej, jak i prywatnej.
Zdaniem Rektorki słowa coraz częściej stają się narzędziem siania nienawiści, wyrazem pogardy, wrogości – coraz częściej służą nie tyle dyskusji, wymianie poglądów, informacji, ile wyrzucaniu własnych frustracji, obrzucaniu się obelgami. - Słowa, co przerażające, mogą niszczyć, a nawet zabijać – zwłaszcza ludzi młodych, wchodzących dopiero w życie. Czy taka właśnie jest opowieść naszych czasów? Czy taką chcemy tworzyć? Taką po sobie pozostawić? - pytała retorycznie prof. Bogumiła Kaniewska.
Jak podkreśliła Rektorka, bardzo wiele zależy od nas samych, od tego jaki obraz będziemy tworzyć - na przekór tym mediom, które najchętniej sięgają po wątki sensacyjne. Cóż… taka zapewne ich rola - mówiła. - Naszym zadaniem jest opowiadanie o wspólnocie, która nie zna granic: należymy przecież do republiki uczonych, którą – jak mówił prof. Twardowski – spaja nie przymus, lecz przywiązanie do prawdy. - dodała Rektorka prof. Bogumiła Kaniewska.
Z okazji inauguracji list do społeczności Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza skierował Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dr Marcin Kulasek. Napisał w nim m.in.: „Proszę przyjąć moje serdeczne gratulacje i najlepsze życzenia z okazji inauguracji roku akademickiego 2026/2027. Jestem przekonany, że dzięki temu, co przez ostatni rok wypracowaliśmy w kwestii poprawy sytuacji w szkolnictwie wyższym i nauce, nadchodzące miesiące będą w polskich uczelniach czasem szczególnie sprzyjającym wszechstronnemu rozwojowi. Gros zmian nie udałoby się wprowadzić bez konstruktywnego dialogu ze środowiskiem akademickim. I za tą owocną współpracę chciałbym Państwu serdecznie podziękować”. Minister dr Marcin Kulasek napisał także: „Tym bardziej cieszę się, że nowy rok akademicki rozpoczynamy z wiedzą, że polska nauka zyskała prawie 3 mld zł. Wyższe o ponad 7,5 procent środki zaplanowane w projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok gwarantują wzrost nakładów na konkursy Narodowego Centrum Nauki, wsparcie budowy Fabryk Sztucznej Inteligencji, podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa, a takie zwiększenie wynagrodzeń dla pracowników uczelni i instytutów Polskiej Akademii Nauk. Wzrost nakładów na naukę podkreśla kluczowe znaczenie badan i kształcenia w procesie budowy nowoczesnej gospodarki i bezpiecznego państwa”.
Podczas inauguracji Medal Palmae Universitatis Studiorum Posnaniensis otrzymała prof. Teresa Tomaszkiewicz z Wydziału Neofilologii UAM. - To wyjątkowe wyróżnienie stanowi wyraz uznania dla Jej wieloletniej pracy, zaangażowania oraz wkładu w rozwój naszej społeczności akademickiej - mówiła Rektorka UAM, prof. Bogumiła Kaniewska.
Inauguracji roku akademickiego tradycyjnie towarzyszyła immatrykulacja studentów I roku. Wręczono także nagrody Praeceptor Laureatus dla 10 najlepszych dydaktyków i Praeceptor Optimus dla trzykrotnych laureatów nagrody dydaktycznej: dr Magdaleny Kugiejko z Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych, prof. Piotra Łuszczykiewicza z Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego w Kaliszu oraz prof. Tomasza Rzepińskiego z Wydziału Filozoficznego.
Wykład inauguracyjny pt. „Piosenka jest dobra na wszystko” prof. Piotr Łuszczykiewicz z Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu.
Wręczono również Medale UAM dla wyróżniających się absolwentów oraz nagrody dla najwybitniejszych studentów - Studencki Laur jako wyraz uznania dla wybitnych osiągnięć w przyswojeniu wiedzy określonych kierunkiem studiów dyscyplin naukowych, wysokich wyników w nauce w roku akademickim 2025/2026 otrzymali Sylwiana Firin-Gramowska z Wydziału Nauk o Sztuce i Adam Struzik z Wydziału Matematyki i Informatyki.
Źródło: amu.edu.pl
Fot. Przemysław Stanula
{gallery}stories/2026-10-02-uam-inauguracja{/gallery}