Praktyczna wiedza zamiast pamięciówki, rozwój kompetencji cyfrowych i większa troska o dobrostan uczniów – polski system edukacji wkracza w kolejną transformację. 1 września rusza kolejny etap reformy oświaty pod nazwą „Reforma26. Kompas Jutra”, przygotowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej przy współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych.

Zamiast przeładowanych programów nauczania i udręki pamięciowego wkuwania definicji, szkoła ma stawiać na myślenie analityczne, umiejętność weryfikacji informacji i praktyczne wykorzystanie wiedzy. Konstrukcja reformy opiera się na nowym „Profilu absolwenta”, który precyzyjnie definiuje kluczowe kompetencje niezbędne młodemu człowiekowi do sprawnego funkcjonowania we współczesnym świecie.

Na czym polega reforma „Kompas Jutra”?

„Kompas Jutra” to tzw. reforma krocząca – jej wdrażanie zostało zaplanowane etapami na przestrzeni kilkunastu lat, by uniknąć organizacyjnego chaosu i dać uczniom i nauczycielom czas na adaptację.

Główne założenia reformy:

• Przejście od teorii do praktyki: Zwiększenie liczby zajęć projektowych, eksperymentów, pracy w grupach oraz integracji międzyprzedmiotowej.
• Kształtowanie krytycznego myślenia i higieny cyfrowej: Edukacja ukierunkowana na radzenie sobie z zalewem informacji, rozpoznawanie dezinformacji i bezpieczne korzystanie z nowoczesnych technologii.
• Nowe podejście do oceniania: Większy nacisk na informację zwrotną, która ma ułatwiać rozwój, zamiast wyłącznie na stopnie.
• Dobrostan psychiczny i fizyczny: Szkoła ma budować środowisko bezpieczne emocjonalnie, w którym uwzględnia się wyzwania zdrowotne i psychiczne dzieci i młodzieży.

Co zmienia się w szkołach w tym roku?

Wraz z początkiem tego roku szkolnego wchodzą w życie odczuwalne dla uczniów i nauczycieli zmiany programowe i organizacyjne:

1. Nowe podstawy programowe w przedszkolach oraz klasach I i IV szkół podstawowych: Najmłodsi uczniowie zyskują odświeżone programy nauczania i zmienione podręczniki, które stawiają na uczenie się przez doświadczenie. W IV klasie - przyroda zamiast biologii i geografii, dzieci mają mieć czas na spacery i doświadczanie przyrody, do tego - zajęcia praktyczno - techniczne w dwugodzinnych blokach (szycie, gotowanie, zajęcia z drewnem).
2. Obowiązkowa edukacja zdrowotna: Wchodzi do planów lekcji na stałe  -  obejmuje zagadnienia z zakresu profilaktyki zdrowotnej, odżywiania, higieny psychicznej oraz aktywności fizycznej. Lekcje o zdrowiu seksualnym będą nadal nieobowiązkowe.
3. Edukacja medialna, kulturalna, obronna: W ramach wybranych przedmiotów wdrożone zostaną moduły dotyczące bezpieczeństwa, obrony, mediów, finansów, klimatu, kultury. Np umiejętności, które mają budować odporność uczniów na manipulację w internecie, rozwijać umiejętności weryfikacji faktów (fact-checking) oraz odpowiedzialnego korzystania z narzędzi cyfrowych.
4. Program wsparcia pracowni szkolnych: W ramach rządowego programu wsparcia do szkół trafią środki na nowoczesne wyposażenie pracowni przyrodniczych i technicznych, co ma umożliwiać prowadzenie zajęć warsztatowych.
5. Ograniczenia urządzeń elektronicznych: Ograniczenie używania prywatnych telefonów komórkowych i sprzętu elektronicznego na terenie szkół podstawowych zarówno w trakcie zajęć, jak i przerw, co ma sprzyjać skupieniu i budowaniu relacji rówieśniczych.
6. Pilotażowy (na razie dobrowolny) tydzień projektowy: praca w grupach, łączenie różnych przedmiotów, nacisk na wykorzystanie wiedzy w praktyce. Od przyszłego roku - obowiązkowy (najpierw w klasach IV-V, potem IV-VI, IV-VII, żeby w 2030-31 objąć klasy IV-VIII. 

Kolejne etapy wdrażania reformy? Nowe podstawy programowe szkół ponadpodstawowych (liceów, techników i szkół branżowych) w przyszłym roku szkolnym, a zwieńczeniem całego procesu będą modyfikacje egzaminu ósmoklasisty oraz matury - w 2031 roku. Rok później zmieni się matura w technikach.

Źródło: reforma26.men.gov.pl