Rozmowa z Pawłem „Navalem” Mateńczukiem, weteranem jednostki specjalnej GROM, a dzisiaj pełnomocnikiem Ministra Obrony Narodowej ds. warunków służby wojskowej. O czym? O tym, dlaczego życie musi czasem być trudne...
Z Navalem spotykamy się na Warszawskim Salonie Maturzystów Perspektyw w SGH. Mocny uścisk ręki, miły uśmiech, konkret w słowach. Dlaczego tutaj? Bo dzisiaj, oprócz tego, że pan Piotr doradza ministrowi, jest jeszcze mówcą motywacyjnym, bywa pisarzem, showmanem w telewizji… Jako żołnierz GROM walczył w Iraku, Afganistanie, na wodach Zatoki Perskiej, zakończył służbę jako starszy chorąży sztabowy na stanowisku dowódcy sekcji. Jako mówca potrafi ciekawie opowiadać o wielu rzeczach, ale zebraną w dużej auli SGH młodzież przekonywał o tym, dlaczego w życiu warto się utrudzić i co zrobić z porażkami, które na pewno spotkają każdego z nas.
Artykuł opublikowany w miesięczniku edukacyjnym Perspektywy nr 11-12/2026
– Najtrudniejszy dzień w życiu?
– Miałem 15 lat, skończyłem szkołę podstawową. Grałem w piłkę nożną – wydawało mi się, że najlepiej na świecie. Chciałem być jak Boniek w Juventusie Turyn, reprezentować Polskę na mistrzostwach świata w piłce. Kiedy się okazało, że nie ma na to szans – poszedłem za przystanek i się rozpłakałem. Wtedy nie wiedziałem, że dostanę się do jednej z najlepszych jednostek wojskowych na świecie, zwiedzę ponad 60 państw, będę miał swój program w TV, a do tego programu zaproszę Bońka, żeby go nauczyć strzelać. Nie miałem pojęcia, że będę motywował piłkarzy do lepszej gry, napiszę 12 książek i zostanę doradcą MON. Gdyby mi to wtedy ktoś powiedział – w życiu bym nie uwierzył. To, co nas czeka w przyszłości, niekoniecznie musi się pokrywać z naszymi marzeniami, ale może być równie pasjonujące.
Z wykształcenia jestem ślusarzem/spawaczem i choć byłem w tym dobry, nie chciałem pracować w fabryce. Poszedłem więc do wojska i „zdałem” do GROM-u.
– Dlaczego warto pomyśleć o wojsku, Grom-ie, jako dobrym rozwiązaniu na przyszłość?
– Lubimy narzekać, że rzeczywistość od nas nie zależy i dlatego nam się nie udaje. A tu chodzi o myślenie, co zrobić, żeby mieć dobre życie w dorosłości. Żeby dawało satysfakcję, żebym budził się rano i chciał pójść do pracy jak do miejsca, które lubię.
Wielu młodym ludziom się wydaje, że coś im się należy albo że można do czegoś dojść bez wysiłku. Niestety – żeby wejść na szczyt, na ogół trzeba w to włożyć sporo pracy i wylać wiele litrów potu.
– Ale dlaczego warto myśleć o Grom-ie?
– Jeżeli w młodym wieku nakręcimy się pozytywnie do życia, to niezależnie od upływającego czasu będziemy pozytywnie nakręceni i nawet w wieku 70 lat będzie nam się chciało wsiąść na rower czy pojechać w góry. Zachęcam młodych, żeby brali odpowiedzialność za swoje państwo, a wojsko daje możliwości dobrego rozwoju. Polecam Wojskową Akademię Techniczną, Akademię Wojsk Lądowych, Lotniczą Akademię Wojskową w Dęblinie, Akademię Marynarki Wojennej w Gdyni – to świetne uczelnie – pomagają być zarówno dobrymi żołnierzami, jak i wysokiej klasy specjalistami.
– Powiedział pan w czasie wykładu, że osoby, które chcą się dostać do jednostek specjalnych, czy też w ogóle coś osiągnąć w życiu, powinny być gotowe do ciężkiej pracy. To chyba kiepska zachęta dla młodych w dzisiejszych czasach…
– System naboru do jednostek specjalnych polega na tym, że zniechęca się ludzi do tego, żeby tam szli, bo w zimie jest zimno, latem gorąco, człowiek często jest głodny, niewyspany i zmuszany do niekomfortowych sytuacji. Ale są ludzie, którzy po prostu lubią kąpać się w zimnych kałużach z brudną wodą. Pokazują to choćby biegi z przeszkodami typu Grom Challenge – na własne życzenie ludzie chcą się zmęczyć i pobrudzić. Siłą jednostki Grom jest to, że spotykasz tam ludzi podobnych do ciebie – takich, którzy też lubią wysiłek i chcą nauczyć się czegoś nowego. Dlatego potem mówimy o tych ludziach, że są elitą – nie da się być elitą, gdy się siedzi na kanapie i pije piwo.
– Grom to miejsce dla najlepszych. Co to znaczy?
– Żeby się tam dostać, trzeba być wybitnym sportowcem i mieć charakter, który pomaga się nie poddawać. Nie ma co słuchać innych, którzy być może mówią, że się nie nadajesz, bo np. jesteś z małej miejscowości. To nieważne. Najważniejsze – wierzyć w siebie. Plus ciężka praca. I jeżeli nawet młody człowiek nie dostanie się tam, gdzie chce, może się okazać, że to, czego się nauczy, pomoże mu w czymś innym. Dlatego nie ma co odpuszczać – warto mieć marzenia. Nie wiadomo, czy się spełnią, ale może się okazać, że prawdziwy cel jest czymś jeszcze lepszym.
– Skąd, w takim razie, biorą się najlepsi?
– Stamtąd, gdzie się urodzili. Nie wolno mówić „Ach ta dzisiejsza młodzież!”. Dlaczego? Bo nigdy nie wiadomo, czy ta „najgorsza młodzież” za chwilę nie okaże się młodocianymi powstańcami albo członkami Szarych Szeregów. W młodych nadzieja, są najlepszą młodzieżą, jaką mamy.
– Jakie kompetencje powinien mieć młody człowiek, żeby sobie poradzić w dzisiejszym świecie?
– Przydaje się determinacja i charakter sportowca, czyli – czy jest punktualny, lubi wysiłek, nie tylko fizyczny, ale i umysłowy. Warto, żeby sprawiało mu przyjemność to, czego się uczy. Lubimy konformizm – siedzieć na kanapie, patrzeć w telewizor czy internet i mądrzyć się, jak to wszystko lepiej zrobić.
Ale czy siedzenie na kanapie coś daje? Jak chciałem się dostać do jednostek specjalnych – brałem plecak i biegałem po górach. Moi koledzy szli w tym czasie do baru czy na dyskotekę.
Dlatego mówię: czeka was ciężka harówa – zarówno fizyczna, jak i intelektualna. Psychiczny wysiłek często jest cięższy niż ten fizyczny. Ale wiecie co? Po latach wspomina się głównie trudne chwile. Opowiada się o potknięciach, przygodach – jak życie jest usłane różami i wszystko idzie dobrze, nie ma czego wspominać. Nawet sportowcy wspominają kontuzje, niepowodzenia, przerwy, kiedy musieli na trochę „odpaść”. Dlatego nie bójcie się, że czeka was ciężka fizyczna i umysłowa robota. Żołnierskie przysłowie mówi – im ciężej na poligonie, tym łatwiej w boju. I tak właśnie jest.
Opracowała Anna Rączkowska


