MegaBaza edukacyjna Perspektywy®


Akademia Leona Koźmińskiego

Politechnika Koszalińska

Politechnika Łódzka

Wydział Inzynierii Środowiska PW

Społeczna Akademia Nauk

Połeczna Akademia Nauk w Warszawie

Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Wydział Nauk o Zdrowiu Śląski Uniwersytet Medyczny

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Uczelnia Łazarskiego

Uniwersytet Gdański

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, Uniwersytet Jagielloński

Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warszawski

Wydział Zarządzania Uniwersytet Łódzki

Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie

Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie

Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania w Warszawie

Wyższa Szkoła Biznesu w Dąbrowie Górniczej

Wojskowa Akademia Techniczna

Uczelnie niepubliczne - w wymiarze Europy i świata Rosnąca rola niepublicznego szkolnictwa wyższego na świecie oraz analiza dróg rozwoju prywatnych uczelni w Europie, w zmieniającym się otoczeniu krajowym, międzynarodowym i globalnym – to główne problemy omawiane podczas międzynarodowej konferencji Rosnąca rola prywatnego szkolnictwa wyższego w zwiększaniu innowacyjności i globalnej konkurencyjności Europy, która odbyła się 23 września br. w Warszawie.

Było to jedno z kluczowych wydarzeń w ramach obchodów 20-lecia niepublicznego szkolnictwa wyższego w Polsce. Wspólnej organizacji tego międzynarodowego forum podjęli się: Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich (KRZaSP), Fundacja Edukacyjna Perspektywy oraz Uczelnia Łazarskiego, w której konferencja obradowała.    

Konferencję zaszczycili swoją obecnością znakomici goście, w tym prof. Witold Jurek, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego, Andrzej Smirnow, przewodniczący sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, prof. Józef Lubacz, przewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz Michal Karpisek, wiceprezydent EURASHE (European Association of Institutions of Higher Education). Obecni byli rektorzy i profesorowie wielu polskich i europejskich uczelni niepaństwowych, a także naukowcy i eksperci z zakresu szkolnictwa wyższego z czołowych ośrodków badawczych na świecie. 

Otwierając obrady prof. Daria Nałęcz, rektor Uczelni Łazarskiego zapytała: - Co trzeba zrobić, by nie zmarnować dwudziestoletniego wysiłku polskich uczelni niepublicznych, z takim dorobkiem jak wykształcenie 1600 tys. absolwentów, zgromadzenie w tych  uczelniach  jednej trzeciej ogółu polskich studentów, stworzenie imponującej bazy dydaktyczno-naukowej, a przede wszystkim umożliwienie podejmowania studiów wyższych przez mniej uprzywilejowaną część młodzieży?

I kontynuowała: - Procesy demograficzne i przyrost opłacanych przez państwo miejsc na uczelniach publicznych zmuszają do postawienia problemu wprost: bez dalszych reform los szkolnictwa niepublicznego może ulec gwałtowanemu załamaniu. Nie byłoby dobrze, żeby do  rywalizacji ze szkolnictwem publicznym dochodziło tylko w obszarze studiów zaocznych. Tego chcemy uniknąć, bo takie rozwiązanie, przekreślałoby nasze szanse rozwoju naukowego, a nie ma nauki bez studiów dziennych. Zatem warto zastanowić się, jakie mamy atuty. Myślę, że  jest to ogromna efektywność we wszystkich działaniach, jakie podejmujemy, również w działalności finansowej i nastawienie na efektywność edukacji. To ogromna pomysłowość i innowacyjność, dobre ucho na rynek pracy, to jest bliskość geograficzno-terytorialna do klientów – i studenta, i pracodawców. Nie brakuje też barier w rozwoju, na pewno niż demograficzny głębokość tych barier pogłębia i myślę, że to, co nas najbardziej boli, to nierówność traktowania podmiotów. 

fot.


- Są pierwsze sygnały - mówiła prof. Nałęcz - które zmierzają w stronę równości, jak równość dotacji na badania własne, czy równe traktowanie doktorantów, ale to jeszcze nie wszystko. Nasze oczekiwania idą dalej, występujące nierówności traktujemy jako niesprawiedliwość, bo w uczelniach niepublicznych nie studiują ludzie zamożni. Przeciwnie, u nas studiują młodzi ludzie z domów uboższych i środowisk bardziej zaniedbanych, a fakty są takie, że za swoje studia płacą podwójnie. Naszym postulatem jest kontynuacja reform, które zmierzałyby w stronę przyznania dotacji dla studentów kierunków dziennych, bo to wyrównuje szanse w wyborze pełnej oferty studiów, ale oczekujemy też równego dostępu do środków na inwestycje, infrastrukturę nauki i dydaktyki. Nie są to pieniądze dla właścicieli, to są pieniądze dla studentów i nauki, czyli per saldo dla społeczeństwa, które naprawdę nie interesuje się, czy dany produkt powstał w fabryce państwowej czy prywatnej, chce mieć dobry produkt – mówiła rektor.

Prof. Waldemar Tłokiński, przewodniczący KRZaSP, rektor Ateneum – Szkoły Wyższej w Gdańsku podkreślił, że dwudziestolecie istnienia uczelni niepublicznych w Polsce jest wystarczającym okresem czasu, żeby zebrać wnioski, podzielić się doświadczeniami, wypowiedzieć się na temat tendencji rysujących się w obszarze szkolnictwa niepublicznego. – Nie ulega wątpliwości, że kwestia własności uczelni coraz bardziej przechodzi na drugi plan. Tym istotniejsza jest konieczność dialogu w środowisku szkół wyższych, co zdaniem KRZaSP staje się jedyną drogą, którą warto przyjąć. Zamykamy dwudziestolecie uczelni niepublicznych w Polsce konferencją otwarcia skierowaną na przyszłość, żeby  rozpoznać charakter naszego działania w kontekście europejskim i szukać dobrych dla polskiego społeczeństwa rozwiązań – powiadał przewodniczący KRZaSP.

- Cel mamy jeden, powodzenie całego systemu szkolnictwa wyższego w Polsce – odpowiedział wiceminister Witold Jurek, który przestawił krótki obraz niepublicznego szkolnictwa wyższego w Polsce okiem MNISW. – Dzisiejsza konferencja zamyka dwudziestolecie, ale także początkuje następny okres funkcjonowania sektora uczelni niepublicznych - chciałbym życzyć im pomyślnych  wiatrów. Minione dwadzieścia lat to okres, w którym zaszły głębokie przemiany w systemie szkolnictwa, bo pojawiły się dwa sektory. W tej chwili jest prawie 1900 tys. studentów w Polsce, 32 proc. studiuje w uczelniach niepublicznych. Według  stanu na dziś mamy 337 uczelni niepublicznych, z tego 17 jest w fazie likwidacji. 13 z tych uczelni, które zostały powołane od początku lat 90. zakończyło działalność, czyli 10 proc. tej ogólnej liczby. 9 z nich ma uprawnienia do prowadzenia studiów poza granicami Polski. Gdyby popatrzeć na proces tworzenia uczelni, to w zeszłym roku powołano do życia 4, a w tym już 5. Czyli proces tworzenia nowych uczelni hamuje, a proces ich ograniczania działalności narasta – taka jest generalna tendencja. Wśród uczelni niepublicznych udział kobiet jako rektorów jest znacznie wyższy niż w uczelniach publicznych – aktualnie jest ich 46. W tym roku PKA, a za nią minister nadał 133 uprawnienia do prowadzenia kierunków studiów na I, II stopniu lub studiach jednolitych studiach magisterskich w uczelniach niepublicznych. W 2010 było ich 175 – to też byłby sygnał, że kształcenie w uczelniach niepublicznych się ustabilizowało, nowe kierunki tworzone są mniej intensywnie.

fot.


Minister Jurek zwrócił uwagę, że w zakresie dotacji statutowej na badania naukowe, w 2007 roku tylko 7 wydziałów spośród uczelni niepublicznych otrzymywało taką dotację na skutek poddaniu się kategoryzacji, czyli ocenie efektów działalności naukowej. W 2010 roku było już 35 wydziałów, a ostatniej kategoryzacji poddały się 74 wydziały, co jest pozytywnym symptomem, oznaczającym, że uczelnie niepubliczne zaczynają przykładać coraz większą wagę do własnej kadry naukowej. W sumie na działalność statutową otrzymały prawie 6 mln zł na takich samych zasadach jak uczelnie publiczne. Uczelnie niepubliczne uzyskały prawie 1 mld zł ze środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego "Kapitał Ludzki". W konkursie dotyczącym finansowania wspólnej infrastruktury badawczej wniosków z uczelni niepublicznych było istotnie więcej niż z publicznych, a w konsekwencji więcej środków popłynęło do tych uczelni.

- Chciałbym życzyć wielu lat dobrego funkcjonowania uczelni niepublicznych, ponieważ istnienie w systemie szkolnictwa wyższego dwóch sektorów trudno przecenić, bo powinny nawzajem stymulować efektywność działania. Wszystkiego dobrego na następne, długie lata! – życzył minister Jurek.
Zlikwidować podziały

Andrzej Smirnow, przewodniczący sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży ocenił 20-lecie uczelni niepublicznych bardzo pozytywnie: - Uczelnie niepubliczne to jeden z fenomenów naszej transformacji, nie powstały na podstawie programu rządowego, ale poprzez liberalizację prawa, które powstało. Odegrały podstawową rolę w drugim fenomenie – pięciokrotnym zwiększeniu liczby kształcących się studentów w krótkim okresie czasu, czymś, co nie miało miejsca w zdanym kraju. Patrząc na dorobek uczelni niepublicznych w okresie 20 lat, trzeba uznać, że jest to ogromny dorobek. Uczelnie niepubliczne dokonały prawdziwego przełomu w naszym szkolnictwie.

Przypomniał następnie, że uczelnie niepubliczne powstawały w sposób spontaniczny, co powoduje pewne problemy, narastające w czasie, w tym rozdrobnienie szkolnictwa wyższego, co nie jest dobre i zapewne będzie musiało ulec zmianom. Po okresie dynamicznego rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce przychodzi czas refleksji, w tym zwrócenia uwagi na podnoszenie poziomu kształcenia. 

fot.


- Sądzę, że jednym z problemów, które nas czekają, jest likwidacja wyraźnego podziału na sektor publiczny i niepubliczny. O ile konkurencja między uczelniami jest bardzo potrzebna, to konkurencja między sektorami  może być niekorzystna. Dlatego trzeba szukać sposobów na likwidację tego podziału. Życzę nam wszystkim, abyśmy jak najszybciej znaleźli recepty na rozwiązanie tych problemów, o których będziecie na tej konferencji rozmawiać – podsumował przewodniczący sejmowej komisji.

Prof. Józef Lubacz, przewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego powiedział wprost, że nie uporaliśmy się z obłudnym systemem, w którym 30 proc. studentów płaci za naukę, choć ma konstytucyjnie zapewnione bezpłatne studia. – Nie potrafimy szczerze rozmawiać o powszechnej współpłatności za studia. Zatem zasadniczym elementem strategii dla szkolnictwa wyższego jest zmiana jego finansowania. Bez tego będziemy kręcić się w kółko – podkreślił prof. Lubacz.

Gość specjalny konferencji Michał Karpisek, wiceprezydent EURASHE, podkreślił, że na świecie nie rozróżnia się uczelni prywatnych od publicznych, jedynym funkcjonującym rozróżnieniem jest to na uczelnie dobre i złe. Dlatego kluczowe jest zróżnicowanie tych uczelni i sposoby na zapewnianie  jakości dydaktyki i badań. 

Serdeczne pozdrowienia dla uczestników obchodów 20-lecia przekazał Valeriy Kapustin, dyrektor wykonawczy Stowarzyszenia Uczelni Niepaństwowych Rosji. Zwrócił uwagę na kryzys demograficzny, który zaostrza konkurencję między uczelniami prywatnymi i państwowymi. 

Również Anatolij Zadoia, I prorektor Uniwersytetu im. Alfreda Nobla w Dniepropietrowsku potwierdził, że uczelnie niepubliczne funkcjonują w coraz trudniejszych warunkach.  Jak powiedział, na Ukrainie szkolnictwo wyższe przeżywa kryzys, ponieważ niż demograficzny rozpoczął się tam znacznie wcześniej niż w Polsce. Ale zapewnił, że wiodące uczelnie mogą zachować swoje istnienie. Na Ukrainie istnieje 100 prywatnych uczelni, w których studiuje 10 proc. ogółu studentów.

Wstępem do części roboczej części konferencji była prezentacja przygotowana przez Waldemara Siwińskiego, prezesa Fundacji Edukacyjnej Perspektywy pod hasłem: Stan prywatnego szkolnictwa wyższego w Polsce - po 20 latach.

Dwa panele

Pierwszy panel, pod hasłem Prywatne szkolnictwo wyższe i jego rola w systemie szkolnictwa wyższego jako czynnika rozwoju opartego na wiedzy poprowadzony został błyskotliwie przez prof. Jana Sadlaka, prezydenta IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence, byłego dyrektora Europejskiego Instytutu Szkolnictwa Wyższego UNESCO-CEPES. W panelu wzięli udział: prof. Wojciech Bieńkowski, dziekan Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uczelni Łazarskiego w Warszawie (Polska), Watson Scott Swall, prezydent i dyrektor zarządzający Educational Policy Institute/EPI International w Waszyngtonie (USA) oraz Liviu Matei, Senior Vice-President w Central European University w Budapeszcie (Węgry).

fot.


Drugi panel - przebiegający pod hasłem Uczelnie niepaństwowe aktywnym uczestnikiem procesów modernizacyjnych we współczesnym świecie - poprowadzony został przez równie znakomicie przez prof. Andrzeja Koźmińskiego, prezydenta Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. W fotelach panelistów zasiedli: Michal Karpisek, wiceprezydent EURASHE, Taras Finnikov, prezydent International Foundation for Educational Policy Research, b. wiceminister nauki i edukacji Ukrainy oraz Richard Mbewe z Uczelni Łazarskiego w Warszawie. Uwaga: Podsumowanie debaty podczas obu paneli zostanie opublikowane oddzielnie.

Minister mówi: Dziękuję!

W imieniu Komitetu Obchodów 20-lecia podsumowania konferencji dokonał dr Krzysztof Pawłowski, założyciel i rektor Wyższej Szkoły Biznesu – National Louis University w Nowym Sączu. Zwrócił on uwagę na wysoki poziom merytoryczny dyskusji i  interesujące przestawienie problemów poruszonych w obydwu panelach:- Warto wrócić do idei tej konferencji. Kilka miesięcy temu prof. Józef Szabłowski, jeden z przewodniczących Konferencji Rektorów Uczelni Niepublicznych, zwołał pięciu  kolejnych przewodniczących KRUN i KRZaSP, aby powiedzieć, że nie można tej okrągłej rocznicy uczelni niepaństwowych nie zauważyć. Zatem inicjatywa należała do nas, powstał Komitet Obchodów 20-lecia, a sugestia Waldemara Siwińskiego, prezesa Fundacji Edukacyjnej "Perspektywy" i współorganizatora jubileuszowych obchodów dotyczyła tego, żeby połączyć je z międzynarodową konferencją, która dotyczyłaby potencjału innowacyjnego uczelni niepaństwowych dla rozwoju w okresie kryzysu; wyzwań  rozwojowych stojących przed uczelniami niepaństwowymi w Europie i na świecie; roli uczelni niepublicznych w procesach modernizacyjnych; budowania międzynarodowej marki uczelni niepublicznych. Jak się okazało - był to znakomity pomysł!

Rektor Pawłowski nawiązał do początkowych wystąpień, w których zostały zawarte istotne dla uczelni niepublicznych problemy. - Większość ekip ministerstwa edukacji i nauki w dwudziestoleciu istnienia naszych uczelni nie prowadziła żadnej polityki wobec uczelni niepublicznych, ulegając presji tej części wpływowej grupy, która - nie chcąc dać wiele z siebie - uważała, że te  rozwiązania są najlepsze. Zgadzam się z wystąpieniami gości, w tym ze zdaniem posła Smirnowa, że konkurencja między sektorami jest niszcząca. OK, ma rację. Zatem zrównajmy wreszcie te  sektory, zrównajmy prawa wszystkich studentów! Tylko tyle… 

Prof. Lubacz zauważył z satysfakcją, że w większości państw europejskich są ostre cięcia budżetowe, także w szkolnictwie wyższym, ze względu na ostry kryzys ekonomiczny, podczas gdy u nas jeszcze nie. Powiem coś niepopularnego - może trzeba wielkiego kryzysu, żeby ministerstwo nauki zobaczyło, ile pieniędzy zostało zmarnowanych na marne kształcenie. Bardzo spodobało mi się stwierdzenie zagranicznych gości, że na świecie to uczelnie publiczne mają większe poczucie spełniania społecznych misji. Tak jest, bądźmy blisko otoczenia społecznego, bo bardziej czujemy naszą misję i rolę, jaką możemy odegrać w przyszłości. Zasadniczym naszym atutem jest duch konkurencyjności i innowacyjności. Za nami dwadzieścia lat, ale dziś są nowe czasy i nowe rozdanie, Musimy wierzyć, że jest to nasza szansa. Chcę zakończyć optymistyczne – wykorzystajmy z korzyścią dla naszych następców ten czas przełomu!

Niezwykle sympatycznym uzupełnieniem toczonej podczas konferencji debaty był toast wygłoszony wieczorem tego samego dnia przez prof. Zbigniewa Marciniaka, wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego, podczas okolicznościowej Gali 20-lecia: - Chciałbym pokłonić się nisko założycielom, rektorom i kadrze polskich uczelni niepublicznych. I z największym podziwem i szacunkiem powiedzieć Wam: DZIĘKUJĘ! Dziękuję za wszystko, co zrobiliście dla polskiej młodzieży, dla polskiej edukacji, dla polskiego szkolnictwa wyższego!

Gala 20-lecia, w której wzięło udział ponad 150 założycieli, rektorów i kanclerzy uczelni biorących udział w jubileuszowych obchodach, zorganizowana została w historycznej sali Centralnej Biblioteki Rolniczej w Warszawie. Ozdobą tej sali jest wielki napis: Polska tyle znaczyć będzie, ile jej nauka i kultura.

Lidia Jastrzębska

© 2015 Perspektywy.pl   O nas | Patronaty | Zastrzeżenia prawne | Znak jakości | Sklep | Reklama | Kontakt