Rankingi główne 2013

Ranking kierunków studiów 2013

Jakość, jakość i jeszcze raz jakość. Jakość badań naukowych, jakość nauczania, jakość zarządzania uczelnią, jakość we wchodzeniu w kontakt z otoczeniem społecznym i biznesowym. Budowanie kultury jakości jest nadrzędną racją przygotowywania rankingu Perspektyw i Rzeczpospolitej.

 Co roku na ten ranking czekają młodzi ludzie, którzy muszą podjąć jedną z najważniejszych życiowych decyzji – wybrać uczelnię i kierunek studiów. Wybierają spośród kilku tysięcy opcji – tu w Polsce, nie wspominając o możliwościach studiowania za granicą. Naszym wielkim marzeniem jest, aby w wyborach tych jakość stała się głównym wyznacznikiem.

Wymóg najwyższej jakości obowiązuje nas także w procesie zbierania i weryfikowania informacji, na których budujemy ranking. Najwyższej jakości jest nasza Kapituła – pracująca pod kierownictwem prof. Michała Kleibera, prezesa Polskiej Akademii Nauk – która decyduje o ostatecznej „recepturze wypieku” rankingowych zestawień. Bo w tej dziedzinie dobra, wysokiej jakości informacja to dla młodych Polaków szansa na życiowy sukces.

Misją rankingu Perspektyw i Rzeczpospolitej niezmiennie jest dostarczanie informacji o tym, jak oceniane są polskie uczelnie. Podkreślamy co roku, że na ten ranking czekają przede wszystkim młodzi ludzie, którzy muszą podjąć jedną z najważniejszych życiowych decyzji – wybrać uczelnię i kierunek studiów. I właśnie dla nich przede wszystkim zbieramy dane i starannie je weryfikujemy. Bo w tej dziedzinie dobra informacja to szansa na życiowy sukces.

Nasz ranking to jednak nie tylko narzędzie, które mądrze wykorzystane może posłużyć maturzystom i ich rodzicom. Ranking to także kompendium wiedzy o aktualnym stanie polskiego szkolnictwa wyższego – panoramiczne zdjęcie wykonane tu i teraz, przedstawiające nasze uczelnie i ich ambicje z różnych, ale nieprzypadkowo dobranych perspektyw.

W ranking wpisana jest wizja uczelni idealnej – model, który co roku Kapituła Rankingu dopasowuje do zmieniającej się rzeczywistości, kontekstu, w jakim uczelnie działają. Uczelnia idealna A. D. 2013 prowadzi badania na światowym poziomie, jest blisko powiązana z rynkiem pracy oraz gospodarką i stwarza studentom jak najlepsze warunki do studiowania. W duchu i w działaniu jest innowacyjna i międzynarodowa.

I w tym sensie ranking może być drogowskazem dla uczelni. Podpowiada im – opierając się na rozsądku członków Kapituły, wiedzy płynącej z bieżącej analizy trendów w rankingach na świecie oraz mądrości zgromadzonej w ciągu trzynastu już lat doświadczeń – w którą stronę należałoby się w przyszłości profilować, jakie aspekty działalności rozwinąć, jakie wyznaczyć priorytety. Tak widziany ranking może stać się ważnym impulsem dla budowania kultury jakości na uczelni.

Zwłaszcza, że trudno znaleźć drugi taki ranking na świecie! Wielość grup kryteriów, ich skład, rozkład procentowy wag, starania o wykorzystanie jak największej liczby „twardych” danych – są unikalne. I w wielu krajach służą za źródło inspiracji w tworzeniu narodowych rankingów.

Nie zadowalamy się tym, co najłatwiej mierzalne. Mimo trudności w oddaniu kluczowych aspektów funkcjonowania uczelni, podejmujemy próby ich ujęcia. Czasem odnosimy sukces, czasem, za rok, musimy modyfikować przyjęte wcześniej zmiany metodologiczne. Bo ranking to także mechanizm posiadający zdolność samouczenia się.

Ale cały czas pamiętamy też swoiste motto wszystkich osób i instytucji, które zajmują się profesjonalnym przygotowywaniem i analizowaniem rankingów: Nie wszystko co się liczy może być policzone, i nie wszystko co może być policzone liczy się. Tę mądrą przestrogę wywiesił w swoim pokoju w Princeton Albert Einstein.

Jak powstaje ranking?

Kluczową kwestią w profesjonalnym przygotowaniu rankingu jest wcześniejsze ustalenie jasnych jego kryteriów, prawidłowe zebranie danych, rzetelne ich opracowanie oraz przejrzyste przedstawienie wyników. Staraliśmy się spełnić wszystkie te wymagania.

Analitycy Fundacji Edukacyjnej Perspektywy, pod której egidą przygotowywany jest ranking, pracują nad nim praktycznie cały rok. Wprowadzenie każdej modyfikacji w istniejących kryteriach oraz dodanie nowych poprzedzone jest zawsze dużą pracą studialną, z udziałem kompetentnych osób i instytucji. A niezbędne sprzężenie zwrotne z uczelniami zapewniamy poprzez Seminarium Rankingowe organizowane co roku pod kierownictwem prof. Bogusława Smólskiego.

Pilnie pogłębialiśmy też rankingową wiedzę na międzynarodowych konferencjach organizowanych przez grupę twórców i analityków rankingowych znaną na świecie pod nazwą IREG (International Ranking Expert Group). Zostało to zauważone i nagrodzone ulokowaniem w Warszawie siedziby światowej organizacji IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence i powierzeniem Fundacji Perspektywy prowadzenia sekretariatu IREG Observatory. Nie ukrywamy, jesteśmy z tego wyróżnienia dumni!

Kapituła decyduje

Nad prawidłowością i rzetelnością procedur sporządzania rankingu czuwa Kapituła składająca się z reprezentantów znaczących środowisk akademickich i zatrudniających absolwentów wyższych uczelni. Rolą Kapituły jest ustalanie metodologii rankingu, nadzór nad procedurą jego przeprowadzania oraz zatwierdzenie i ogłoszenie wyników. Kapituła pracuje pod przewodnictwem prof. Michała Kleibera, prezesa Polskiej Akademii Nauk, b. ministra nauki i informatyzacji.

Podobnie jak w ubiegłym roku, Kapituła na swym pierwszym posiedzeniu ustaliła obowiązujące zasady rankingu, a następnie Fundacja Edukacyjna Perspektywy przeprowadziła proces zestawienia i weryfikacji danych. Na swoim trzecim posiedzeniu (16 kwietnia br.) Kapituła zatwierdziła uzyskane wyniki. Przedstawiamy je niniejszym, wspólnie z Rzeczpospolitą do publicznej wiadomości.

Pięć rankingów

Ranking Perspektyw i Rzeczpospolitej to w istocie pięć rankingów odzwierciedlających różnorodność misji pełnionych przez główne grupy polskich uczelni. Są to:

  • Ranking Uczelni Akademickich obejmujący wszystkie (z wyjątkiem artystycznych) szkoły wyższe w kraju (publiczne i niepubliczne) posiadające uprawnienia habilitacyjne lub minimum dwa uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Prezentujemy także wyodrębnione z tej klasyfikacji rankingi poszczególnych typów uczelni akademickich.
  • Ranking Niepublicznych Uczelni Magisterskich, z których 16 ma także uprawnienia doktorskie, a 4 posiada uprawnienia do habilitacji!
  • Ranking Państwowych Wyższych Szkół Zawodowych, który publikujemy w tym roku po raz ósmy.
  • Ranking Niepublicznych Uczelni Licencjackich, który publikujemy po raz jedenasty.

Ranking uczelni akademickich składa się z sześciu grup kryteriów: prestiżu, potencjału naukowego, efektywności naukowej, innowacyjności, warunków studiowania oraz umiędzynarodowienia studiów.

Pozostałe rankingi składają się z pięciu grup kryteriów: prestiżu, siły naukowej, innowacyjności, warunków studiowania oraz umiędzynarodowienia studiów.

Zwracamy uwagę, że kryteria uwzględniane są w różnych rankingach z różną wagą.

Publikujemy także po raz kolejny:

  • Ranking Kierunków Studiów, obejmujący 40 głównych kierunków lub grup kierunków studiów. W pierwszych edycjach naszego rankingu (w latach 2000-2003) już taki uzupełniający ranking publikowaliśmy. W 2010 roku wróciliśmy do niego z nowym zestawem kryteriów, w których skład wchodzą: opinia kadry akademickiej, opinia pracodawców, publikacje, cytowania oraz h-indeks (te trzy ostatnie ustalane na podstawie bazy Scopus). Jesteśmy przekonani, że rankingi kierunków są bardzo pomocne kandydatom na studia, ponieważ dodatkowo wskazują na mocne strony uczelni.

Mniej uczelni

Zwracamy uwagę, że w tegorocznym rankingu oceniamy mniej uczelni niż przed rokiem. Przede wszystkim dotyczy to wyższych szkół niepublicznych. W 2012 roku oceniliśmy 50 uczelni licencjackich, obecnie – 29; przed rokiem uwzględniliśmy 93 uczelnie magisterskie, obecnie – 84. W odstępie roku ubyło z naszego rankingu 30 uczelni niepublicznych, czyli ok. 10% ich ogółu. Przyczyna znikania uczelni (nie tylko z naszego rankingu) jest oczywista: dołek demograficzny w grupie młodzieży 18-24 lata.

Oceniliśmy też o 4 uczelnie mniej w rankingu akademickim (83 wobec 88 w roku ubiegłym). Wynikło to z przyjęcia przez Kapitułę (poczynając od tego roku) wzorowanej na zasadach KRASP definicji uczelni akademickiej. Aby znaleźć się w Rankingu Uczelni Akademickich 2013, należało posiadać uprawnienia habilitacyjne lub minimum dwa uprawnienia doktorskie.

Sztuka ewolucji

Generalną tendencją w ewolucji rankingu Fundacji Perspektywy jest zmniejszenie wagi danych miękkich (uzyskiwanych w oparciu o badania ankietowe), na rzecz danych „twardych” pochodzących na przykład z coraz obszerniejszych baz danych publikacji i cytowań. Jak już wspomnieliśmy, tak staramy się dokonywać ewolucji stosowanej metodologii, aby zachować jej generalną ciągłość oraz porównywalność wyników pomiędzy poszczególnymi latami.

O zmianach w tegorocznym rankingu pisze obok prof. Bogusław Smólski. Generalnie biorąc: w rankingu utrzymaliśmy wszystkie grupy kryteriów i wagi procentowe tych grup. Choć w kilku przypadkach nieco inaczej liczymy poszczególne wskaźniki, aby jak najbardziej zbliżać się do filozofii, iż ma to być ranking uczelni najlepszych, a nie największych.

INDICATOR bada prestiż

W grupie kryteriów PRESTIŻ ponownie znalazły się wyniki oceny uczelni przez pracodawców. Na zlecenie Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy” zostały one wykonane przez Centrum Badań Marketingowych INDICATOR. Ocena uczelni dokonana przez pracodawców jest silnym kryterium rankingowym, gdyż oceniani są przecież absolwenci – główny „produkt” uczelni. Kryterium to uwzględniliśmy z wagą 11%.

Nagrody 2013

Od dziewięciu lat Kapituła przyznaje nagrody specjalne dla uczelni, które w analizowanym roku zanotowały szczególne osiągnięcia, co nie zawsze jednak powoduje przesunięcie się do pierwszej dziesiątki rankingowych klasyfikacji. W tym roku postanowiliśmy przyznać następujące nagrody specjalne: Nagrodę Kuźnia Kadr 2013 oraz Nagrodę Awans 2013.

KUŹNIA KADR 2013 to uczelnia, która zanotowała największe postępy w kształceniu kadr naukowych. Nagrodę wręczymy w tym roku Uniwersytetowi Papieskiemu Jana Pawła II w Krakowie. Gratulujemy!

Nagroda AWANS 2013 za najbardziej efektowny skok do grupy najlepszych uczelni w danym rankingu została przyznana w dwóch kategoriach:

  • W grupie uczelni akademickich otrzymał ją Gdański Uniwersytet Medyczny, który awansowała o 6 miejsc (z 18. na 12 miejsce).
  • W grupie niepublicznych uczelni magisterskich nagrodę tę otrzymała Wyższa Szkoła Filologiczna we Wrocławiu, która awansowała aż o 42 miejsca (awans z 59. na 17 miejsce). Gratulujemy!

Rankingi doskonałości

Jednym z efektów naszego rankingu jest stworzenie mapy doskonałości polskiego szkolnictwa wyższego w 33 kluczowych obszarach (bo tyle kryteriów w tym roku uwzględniamy). Jest to wiedza bardzo dla kandydatów ważna, dlatego w Komunikacie Kapituły wskazujemy uczelnie najlepsze w głównych grupach kryteriów, między innymi: potencjale naukowym (UW), umiędzynarodowieniu (ALK), efektywności naukowej (UJ), prestiżu wśród kadry akademickiej (UJ), prestiżu wśród pracodawców (PW), publikacjach i cytowaniach (UJ).

Zwycięzcy „starzy” i nowi

Jakie są refleksje po tej edycji rankingu? W „odwiecznym” pojedynku na szczycie na pierwszym miejscu znalazł się Uniwersytet Jagielloński (100%) przed Uniwersytetem Warszawskim (99,92%). Zwracamy uwagę, że wynik taki oznacza praktycznie pozycję ex aequo. Te dwie znakomite polskie uczelnie rozwijają się w równym tempie i są solidną wizytówką polskiego szkolnictwa wyższego na świecie.

Na trzecim miejscu ponownie znalazł się  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (80,08%), wyprzedzając minimalnie Politechnikę Warszawską (79,00%).

Znowu wielkie gratulacje dla Akademii Leona Koźmińskiego, która i w tym roku obroniła tytuł najlepszej niepublicznej uczelni w Polsce! Na drugie miejsce wśród uczelni niepublicznych wskoczyła Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych w Warszawie, która wyprzedziła Szkołę Wyższą Psychologii Społecznej w Warszawie.

W rankingu państwowych wyższych szkół zawodowych pierwsze miejsce zajęła ponownie PWSZ im. Prezydenta St. Wojciechowskiego w Kaliszu.

Natomiast w rankingu niepublicznych uczelnie licencjackich zwyciężyła Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna im. J. Zamoyskiego w Zamościu.

Dziękujemy wszystkim, którzy razem z nami stworzyli tę czternastą już edycję rankingu.

Gratulujemy wszystkim zwycięzcom. Przede wszystkim Ich Magnificencjom, prof. dr. hab. Wojciechowi Nowakowi z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz prof. dr. hab. Marcinowi Pałysowi z Uniwersytetu Warszawskiego – rektorom najlepszych polskich uczelni 2013. Gratulujemy wszystkim nagrodzonym – zasłużyli na wielkie uznanie.

Vivat Academia, vivant professores!

PERSPEKTYWY

© 2015 Perspektywy.pl   O nas | Patronaty | Zastrzeżenia prawne | Znak jakości | Sklep | Reklama | Kontakt