MegaBaza edukacyjna Perspektywy®


Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie składa się z dwóch kolegiów: Collegium Joanneum i Collegium Bobolanum. Każde z nich posiada prawo nadawania tytułu magistra i licencjata teologii. Na mocy Statutów władzą Wydziału jest Wielki Kanclerz (Arcybiskup Warszawski) i Wielki Wicekanclerz (Przełożony Generalny Towarzystwa Jezusowego, reprezentowany przez Przełożonego Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej Towarzystwa Jezusowego).

Jak funkcjonuje  wydział?

Studia w każdym kolegium podzielone są na trzy cykle: podstawowy obejmujący studia filozoficzno-teologiczne, trwający pięć lat, zakończony uzyskaniem tytułu magistra teologii; cykl specjalizacyjny, trwający dwa lata, którego uwieńczeniem jest stopień licencjata teologii (licencjat kanoniczny) oraz cykl doktorancki, trwający dwa lata. Wydział ma także prawo nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego teologii.

Zgodnie ze Statutami studia dzienne w Collegium Joanneum odbywają: alumni Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie, alumni Misyjnego Seminarium Redemptoris Mater, alumni Diecezji Polowej oraz alumni zgromadzeń zakonnych. Warto podkreślić obecność studentów z różnych krajów świata, studiujących w ramach seminarium Redemptoris Mater i Zakonu Bazylianów (Ukraina, Czechy, Słowacja, Mołdawia, Rumunia, Białoruś).

Dla ludzi świeckich Collegium Joanneum oferuje niestacjonarne studia teologiczne trwające 6 lat. Studia kończą się egzaminem z całej teologii (ex universa theologia) oraz egzaminem magisterskim. Oferta skierowana jest do każdego, kto pragnie pogłębić swoją wiedzę o Bogu i świecie, oraz umocnić chrześcijańską wizję rzeczywistości. Studia teologii wprowadzają w dynamizm życia Kościoła, pomagają rozpoznać własne powołanie chrześcijańskie i przygotowują do wypełnienia w sposób aktywny i odpowiedzialny funkcji świeckiego lidera wspólnoty kościelnej.

Przy Collegium Joanneum działają szkoły nieakademickie: Instytut Szkolenia Organistów powołany do życia jeszcze w 1965 roku, jego celem jest przygotowanie organistów do pracy w Archidiecezji; Studium Życia Rodzinnego przygotowujące kadry dla Katolickich Poradni Rodzinnych.

Działalność Collegium Joanneum nie ogranicza się jedynie do terenu Archidiecezji Warszawskiej, ale obejmuje także inne diecezje. Dzieje się tak przez podpisywanie umów o współpracy pomiędzy Papieskim Wydziałem Teologicznym a seminariami duchownymi oraz instytutami teologicznymi dla świeckich. Do PWTW należą: Wyższe Metropolitarne Seminarium Duchowne św. Jana Chrzciciela w Warszawie; Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Warszawsko-Praskiej p.w. Matki Bożej Zwycięskiej; Wyższe Seminarium Duchowne NMP Niepokalanej w Łowiczu; Wyższe Seminarium Duchowne im. Jana Pawła II Diecezji Siedleckiej; Wyższe Seminarium Duchowne Najświętszego Serca Pana Jezusa w Drohiczynie; Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu.

Współpraca dokonuje się także na płaszczyźnie kształcenia świeckich. Do PWTW afiliowane są następujące ośrodki kształcące ludzi świeckich: Studium Teologii we Włocławku (wraz z oddziałem w Koninie), Instytut Teologiczny w Siedlcach, Studium Teologii w Białymstoku, Instytut Teologiczny w Koszalinie, Gdańskie Kolegium Teologiczne, Instytut Teologiczny w Łodzi, Prymasowski Instytut Kultury Chrześcijańskiej w Bydgoszczy oraz Instytut Szkolenia Organistów w Warszawie.

Od studium do papieskiego Wydziału

Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie składa się z dwóch kolegiów: Collegium Joanneum i Collegium Bobolanum. Działalność Wydziału ukierunkowana jest na prowadzenie badań naukowych, dydaktykę oraz formację ludzką i chrześcijańską.

Kandydaci do kapłaństwa studiowali na wydziale teologicznym na Uniwersytecie Warszawskim do 1954 roku. Wówczas władze państwowe utworzyły Akademię Teologii Katolickiej.

Wydział Teologiczny na UW przestał istnieć, a dotychczasowi studenci uniwersyteckiego wydziału ukończyli rozpoczęte studia teologiczne na ATK.

Jednak w ówczesnej sytuacji prawnej Akademii i trwającego napięcia pomiędzy państwem a Kościołem władza archidiecezjalna nie mogła zapewnić akademickich studiów teologicznych alumnom przychodzącym na pierwszy rok studiów seminaryjnych. Mogli oni zdobywać jedynie wykształcenie teologiczne na poziomie Seminarium duchownego, niedającego wykształcenia akademickiego uznawanego przez władze państwowe i przez ówczesne prawodawstwo kościelne. Taka sytuacja trwała kilka lat i wymagała rozwiązania.

Powstała myśl powołania akademickiego studium teologii z prawami kościelnymi, niezależnego od Akademii Teologii Katolickiej. Zdawano sobie sprawę, że takie studium nie uzyska praw państwowych, ale będzie uznane za akademickie przez władze kościelne. Podjął się tego Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński, Metropolita Warszawski i Gnieźnieński. 1 października 1962 r. w piśmie skierowanym do Stolicy Apostolskiej Ksiądz Prymas prosił o możliwość otworzenia własnej uczelni, w której alumni Metropolitalnego Seminarium Warszawskiego mogliby uzyskiwać stopień bakalaureatu i licencjatu.

Na to pismo Święta Kongregacja Seminariów i Uniwersytetów odpowiedziała dekretem z dnia 8 listopada 1962 r., powołując Akademickie Studium Teologii Katolickiej z prawem nadawania dwóch stopni akademickich: bakalaureatu i licencjatu. I to rozwiązanie, które przez długie lata pozwalało alumnom, studentom ASTK, zdobywać akademickie wykształcenie teologiczne, zaś Kościołowi zachować niezależność w kształceniu kandydatów do kapłaństwa, zaczęto realizować. Dalsze losy Studium związane były z ciągłym rozwojem struktur, za pomocą których podejmowano próbę odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na studia teologiczne.

W 1981 roku nowy Arcybiskup Warszawski kardynał Józef Glemp, Prymas Polski, zwrócił się do Kongregacji Nauczania Katolickiego z prośbą o zmianę nazwy uczelni. Zamiast dotychczasowej proponuje nazwę: Pontificia Facultas Theologiae Catholicae – Varsaviae. Prośba została uzasadniona tym, że istnieją już w Polsce Papieskie Wydziały: warszawskie Studium Teologii powinno zatem posiadać podobny status. Zostały podjęte działania zmierzające do powstania w Warszawie Papieskiego Wydziału Teologicznego, choć starania o jego powstanie przeciągały się, ponieważ w Warszawie istniały dwie kościelne uczelnie teologiczne: Wydział Teologiczny „Bobolanum” Ojców Jezuitów i Akademickie Studium Teologii Katolickiej.

W owym czasie Kongregacja Rzymska dążyła do łączenia różnych istniejących szkół teologicznych, zwłaszcza w jednym mieście, w jeden organizm pozwalający na utrzymanie odpowiedniego poziomu nauczania. Chciała doprowadzić do współpracy działających uczelni tak dla dobra studentów, jak i grona profesorskiego. Zdecydowano, że w przypadku Warszawy najlepiej będzie odwołać się do istniejących już rozwiązań, wzorem stał się Neapol.

Papieski Wydział Teologiczny powstał ostatecznie 3 maja 1988 r. na mocy dekretu Kongregacji Wychowania Katolickiego, łącząc w sobie dwie Sekcje: św. Jana Chrzciciela powstałą z ASTK i św. Andrzeja Boboli powstałą z Wydziału Teologicznego Ojców Jezuitów. Każda z nich posiada kościelną osobowość prawną, a od 30 czerwca 1989 r., czyli od czasu „Umowy między Rządem PRL a Konferencją Episkopatu Polski w sprawie uregulowania statusu wyższych uczelni papieskich” także państwowe prawa wyższej uczelni. Tę sytuację potwierdza także art. 15 ust. 2 Konkordatu między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską. Utrzymano ściśle pastoralny charakter uczelni (powołano ją przecież do życia z myślą o szkoleniu przyszłych kapłanów), ale pierwsze miejsce w Statutach zajęły sprawy naukowe, tak na płaszczyźnie badawczej, jak i dydaktycznej.

Statuty, omawiając cel istnienia Wydziału, precyzują go w następujący sposób:

  • w zakresie pracy naukowej: pogłębienie studium depozytu wiary, poszukiwanie lepszych metod skutecznego przekazywania nauki Kościoła, podejmowanie dialogu z innymi naukami, wspieranie studiów teologicznych w Warszawie, upowszechnianie wiedzy z dziedziny teologii;
  • w zakresie pracy dydaktycznej: przygotowanie przyszłych wykładowców Seminarium i innych podobnych uczelni, przekazywanie wiedzy teologicznej kandydatom do kapłaństwa, kapłanom i członkom instytutów zakonnych, a także ludziom świeckim. W Statutach zapisano także ważny cel budowania środowiska naukowego w Warszawie: Wydział powinien troszczyć się o podtrzymywanie łączności ze środowiskami teologicznymi tak katolickimi, jak i niekatolickimi oraz pielęgnować współpracę z kościelnymi i świeckimi instytutami studiów wyższych przede wszystkim z tymi, które mają swoją siedzibę w Warszawie lub rejonie warszawskim.

LJ

Trzykrotna inwestycja

Teologia to „serce” Papieskiego Wydziału Teologicznego. Świeccy studenci tego kierunku mają możliwość zdobycia kwalifikacji do nauczania religii w szkole, jeśli wybiorą specjalizację katechetyczną, mogą wybrać także specjalizację z teologii ogólnej i duchowości zarówno w formie tradycyjnej, jak i w trybie pracy on-line.

Osoby pragnące pogłębiać swoją duchowość mogą skorzystać z Podyplomowych Studiów Duchowości lub Otwartego Studium Duchowości. Ponadto absolwenci teologii mogą zdobyć tytuł doktora w specjalności z teologii dogmatycznej, pastoralnej i duchowości. A nauczyciele chcący uczyć etyki w szkołach mogą uzyskać potrzebne kwalifikacje na Podyplomowych Studiach Etyki.

Choć Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie ma w nazwie teologię, to z roku na rok rozwija się oferta uczelni, przybywa kierunków i różnego typu szkoleń – jak określa to ks. rektor Krzysztof Pawlina – okołoteologicznych. Działa tu Instytut Nowej Ewangelizacji, a w jego ramach Szkoła Liderów Nowej Ewangelizacji oraz Studium Animatorów Małżeństw w Parafii. Od roku akademickiego 2016/2017 powstały dwa nowe kierunki: Studium Małżeństwa i Rodziny oraz Akademia Dziennikarstwa.

– Dziś „nadawcą” staje się „odbiorca”, twórcą informacji w erze Internetu może stać się każdy. Stąd pomysł, by ci, którzy już „nadają”, mogli uzupełnić swoją wiedzę np. o podstawy dziennikarstwa, i odwrotnie, ci, którzy dobrze piszą, mogą poszerzyć swoją wiedzę na przykład o podstawy Word-pressa oraz nauczą się obecności w świecie wirtualnym – informuje ks. Przemysław Śliwiński, kierownik studium Akademii Dziennikarstwa, rzecznik prasowy Archidiecezji Warszawskiej.

Kurs obejmuje również wiedzę z zakresu teologii. – Dziennikarze piszący o Kościele muszą znać przecież trudne słownictwo teologiczne, niektóre zagadnienia liturgiczne i Kościół „od kuchni”, aby potem móc o nich pisać prosto, w sposób zrozumiały dla niewtajemniczonego odbiorcy – mówi ks. Śliwiński.

Collegium Joanneum prowadzi również Instytut Szkolenia Organistów oraz różnego typu kursy np.: języków starożytnych, kurs Nadzwyczajnych Szafarzy Komunii świętej czy też Kurs Liturgiczny w zakresie fotografowania i filmowania w czasie uroczystości religijnych.

Rektor PWTW ks. prof. Krzysztof Pawlina zapewnia, że podjęcie tu studiów to trzykrotna inwestycja – w kwalifikacje, umiejętności i rozwój duchowy, bo jest to doskonała droga do ożywienia wiary, lepszego zrozumienia sensu życia i pogłębienia relacji z Bogiem.

– Zauważyłem duże ubogacenie uczelni przez kursy, krótsze podyplomowe studia, które prowadzimy, takie jak choćby Szkoła Nowej Ewangelizacji czy Szkoła Wolontariatu. Przychodzą do nas ludzie, którzy żyją w swych parafiach bardzo aktywnie od wielu lat, mają już „rozgrzane” serca i potrzebują tylko trochę wiedzy, zdobycia określonych umiejętności – mówił ks. prof. Pawlina w wywiadzie dla Katolickiej Agencji Informacyjnej.

Jedną z ostatnich inicjatyw uczelni są wykłady otwarte dla mieszkańców Warszawy. – PWTW Collegium Joanneum jest uczelnią papieską, chcemy więc służyć zarówno diecezji, jak i Warszawie, organizując cykl wykładów „Duchowość dla Warszawy” – mówi rektor PWTW ks. prof. Krzysztof Pawlina. – Mieszkańców Warszawy nurtuje wiele pytań o sprawy duchowe, dlatego wykłady będą miały charakter popularyzatorski – podkreśla.

W roku akademickim 2016/2017 zaplanowano cztery wykłady. Pierwszy dotyczył tematu „Duchowość a depresja”, kolejne wykłady będą na styku tematów duchowość a relacje czy komunikacja.

Nie można jednak zapomnieć, że Papieski Wydział Teologiczny, a szczególnie Collegium Joanneum  działa w specyficznych warszawskich warunkach, obok Uniwersytetu Stefana Kardynała Wyszyńskiego. Istnieją zatem obok siebie dwa wydziały teologiczne, co stało się powodem refleksji. Kard. Kazimierz Nycz, metropolita warszawski i Wielki Kanclerz PWTW wspominał na jednej z konferencji rozmowę z Benedyktem XVI podczas wizyty „ad limina”, w czasie której zapytał papieża, czy w Warszawie powinny istnieć dwa wydziały teologiczne. – Ojciec święty powiedział, że zdecydowanie tak. – Taki pluralizm jest ubogacającym pluralizmem  – mówił.

Papieski Wydział Teologiczny, a szczególnie Collegium Joanneum, zachowuje jednak swoją specyfikę, jest bardziej zakorzeniony w Archidiecezji Warszawskiej, ma bardziej duszpasterski charakter, musi całkiem konkretnie odpowiedzieć na naukowe potrzeby Kościoła Warszawskiego.

LJ

© 2015 Perspektywy.pl   O nas | Patronaty | Zastrzeżenia prawne | Znak jakości | Sklep | Reklama | Kontakt