MegaBaza edukacyjna Perspektywy®


Prawo do nauki wg RPOIrena Lipowicz, Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego art. 22 ustawy o systemie oświaty, który jej zdaniem pozostawia ministrowi edukacji nieograniczony zakres swobody normodawczej, przesądzając tym samym o prawie do nauki, podczas gdy to powinna być domena ustawodawcy. Tracą na tym m.in. maturzyści.

 

Wpływające do mnie skargi obywateli wskazują na wiele nieprawidłowości w systemie oceniania praz przeprowadzania egzaminów zewnętrznych w polskich szkołach. Treść zarzutów stawianych przez uczniów i ich rodziców od wielu lat dotyczy zwykle tych samych problemów i skupia się wokół częstych i radykalnych zmian w systemie, których skutkiem jest nieporównywalność osiągnięć uczniów zdobywających wykształcenie w różnych rocznikach, a także niedostateczne uregulowanie w aktach prawa powszechnie obowiązującego kwestii kluczowych z punktu widzenia realizowania konstytucyjnego prawa do nauki – czytamy w uzasadnieniu do wniosku RPO.

We wniosku do TK Irena Lipowicz wskazuje, że art. 22  ust 2 pkt 4 ustawy o systemie oświaty jest zbyt ogólny, co pozwala ministrowi edukacji samodzielnie regulować istotne kwestie, przesądzające o prawie do nauki. Na podstawie tego przepisu powstało rozporządzenie z 30 kwietnia 2007 r., m.in. w sprawie warunków i sposobu oceniania oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. A zdaniem RPO o kształcie systemu oceniania i organizowania egzaminów powinien decydować ustawodawca, a nie władza wykonawcza, czyli minister.

Rodzice skarżą się rzecznikowi, że przepisy są często i radykalnie zmieniane. Prof. Lipowicz podkreśla, że zmieniając przepisy, minister różnicuje sytuację poszczególnych maturzystów, a w rezultacie np. tym, którzy przystąpili do egzaminu w 2009 r. i nie zdawali matematyki, bo nie była obowiązkowa, uniemożliwia udział w rekrutacji na niektóre kierunki studiów. Zatem o dostaniu się na studia decyduje nie poziom wiedzy, ale rok, w którym zdawało się egzamin.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę, że: konsekwencje wielu, często istotnych, zmian w przepisach regulujących podstawę funkcjonowania systemu oświaty widoczne są w szczególności na przykładzie egzaminów maturalnych. Zgodnie z art. 169 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572) podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie stanowią wyniki egzaminu maturalnego. Uczelnia nie może przeprowadzić dodatkowych egzaminów wstępnych obejmujących przedmioty objęte egzaminem maturalnym. Oznacza to, że każda zmiana w regulacjach odnoszących się przeprowadzania egzaminów maturalnych skutkuje różnicowaniem dostępu obywateli do uczelni wyższych. W sytuacji, w której wyniki egzaminów z różnych roczników stają się nieporównywalne, o przyjęciu na wybrany kierunek studiów decyduje nie wiedza i talenty kandydata, ale w istocie konkretny rok uzyskania świadectwa dojrzałości.

Problemem jest także różnicowanie dostępu maturzystów do możliwości ponownego przystąpienia do egzaminu maturalnego. Osoby, które otrzymały świadectwo dojrzałości przed rokiem szkolnym 2004/2005 (tzw. „stara matura") nie mogą przystąpić ponownie do egzaminu maturalnego. Tymczasem osoby, które przystąpiły do tzw. „nowej matury" mają nieograniczoną możliwość ponownego podejścia do egzaminu zarówno w celu podwyższenia uzyskanego wyniku, jak i uzupełnienia listy zdawanych egzaminów o kolejne przedmioty. Z podobnym problemem wielokrotnie zwracały się do Rzecznika również osoby, które uzyskały świadectwo dojrzałości przed rokiem szkolnym 2009/2010 i które nie przystępowały do nieobowiązkowego wówczas egzaminu z matematyki na poziomie podstawowym. Obecnie nie mają one możliwości uzupełnienia tego braku, co uniemożliwia im wzięcie udziału w rekrutacji na niektóre kierunki.

Według RPO zbyt ogólne są również przepisy dotyczące unieważniania egzaminów. Dziś kwestie te regulują przepisy wewnętrzne ustanowione przez centralną i okręgowe komisje egzaminacyjne. Ustalone przez te instytucje wyniki są ostateczne i nie przysługuje na nie skarga.

© 2019 Perspektywy.pl    O nas | Patronaty | Polityka Prywatności | Znak jakości | Reklama | Kontakt