Komiks pomocą naukową? Drukuj Poleć znajomemu
Oceny: / 16
KiepskiŚwietny 

Komiks pomocny w nauceKomiksy traktowane są w Polsce jako książki dla mniej rozgarniętych, element bezwartościowej artystycznie kultury popularnej. Niesłusznie - rynek księgarski od lat obfituje w znakomite powieści graficzne, łączące walory rozrywkowe z dużą wartością artystyczną.

 

Są komiksy, które warto przeczytać, by oprócz rozrywki dowiedzieć się czegoś o świecie. Krótkie "powieści graficzne" mogą nawet pomóc w przygotowaniach do matury. Trzeba tylko umiejętnie wybrać. Polecamu kilka wartościowych pozycji, do których warto zajrzeć.

 

   
  Berlin - miasto kamieni, wyd. Kultura Gniewu, 2008
 
   

 Berlin - miasto kamieni

Monumentalne, ponad 200-stronicowe dzieło Amerykanina Jasona Lutesa, którego akcja osadzona jest w Berlinie końca lat dwudziestych XX wieku. Berlin jest równoprawnym bohaterem opowieści o kilkorgu jego mieszkańcach - dziennikarzu, studentach malarstwa, robotnicy i żydowskim gimnazjaliście. Wielobarwne i wielokulturowe miasto powoli przekształca się w stolicę Imperium Zła... Kopalnia wiedzy o historii Niemiec, warunkach życia różnych grup społecznych Berlina oraz politycznych i kulturowych realiach międzywojnia. Po przeczytaniu komiksu warto obejrzeć film Kabaret Boba Fosse, ukazujący życie nocne Berlina w przededniu ery nazizmu.

 

 

   
  Phenian, wyd. Kultura Gniewu, 2006 
   

 Phenian

Niewiele osób wie, że odizolowana od świata komunistyczna Korea Północna jest jednym ze światowych liderów w produkcji filmów animowanych. Powstała tam spora część animacji do takich hitów jak Król Lew, Shrek, czy serii o żółwiach ninja. Kanadyjski grafik Guy Delisle spędził w Phenianie dwa miesiące, pracując z grupą miejscowych animatorów nad francuskim filmem dla dzieci. Komiks Phenian jest reportażem z tego pobytu.

Doniesienia z Korei Północnej rzadko ukazane są z perspektywy jej mieszkańców. Delisle, mimo stałego towarzystwa "tłumaczy" z miejscowej policji politycznej, poczynił wiele ciekawych spostrzeżeń i w atrakcyjnej formie daje wykład o historii KRLD i współczesnym życiu jej obywateli. Gratka dla pasjonatów historii i polityki. Wkrótce ukaże się polskie wydanie kolejnego podróżniczego komiksu Delisle'a pod tytułem Kroniki birmańskie.

 

   
  Maus, wyd. Wydawnictwo Post, 2001 
    

 

Maus

 Jeden z najważniejszych komiksów w dziejach, uhonorowany m. in. Nagrodą Pulitzera i nagrodą literacką Los Angeles Times. Historię, w której postaci ludzkie zastąpiono wizerunkami zwierząt, rozpisano na dwie płaszczyzny. Jedna to zapis wojennych przeżyć ojca autora, polskiego Żyda Władka Szpigelmana, zakończonych uwięzieniem w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. Druga to opowieść o psychicznych konsekwencjach przeżyć obozowych. Dla żony Władka i jego syna Arta (Maus jest historią autobiograficzną) życie z ofiarą Holokaustu jest pasmem trudności, a nieraz i upokorzeń.

Maus został zasypany prestiżowymi nagrodami branżowymi, autora uhonorowano też w roku 1992 Nagrodą Pulitzera. Komiks jest przedmiotem badań naukowych i obowiązkową lekturą na amerykańskich wydziałach literatury angielskiej i judaistyki.

Publikacja Mausa w Polsce wywołała wielki skandal. Polacy są w nim przedstawieni jako świnie (Niemcy są kotami, a Żydzi myszami), padały też zarzuty o powielanie antypolskich stereotypów. Z powodu tych kontrowersji wydawnictwo Prószyński zrezygnowało z praw do publikacji, a polska edycja ukazała się 15 lat po światowej premierze.

 

   
  Pierwsza Brygada, wyd. Kultura Gniewu, 2007 
   

 

Pierwsza brygada

 Napisana z tarantinowską swadą opowieść o alternatywnej historii Polski początku XX wieku. W petersburskim szpitalu psychiatrycznym trwa przesłuchanie polskiego pacjenta o nazwisku Józef Piłsudski. Oskarżony o działalność antyrosyjską pacjent snuje niewiarygodną opowieść o swoich syberyjskich przygodach w partyzantce utworzonej przez polskich zesłańców. U boku Piłsudskiego walczyć tam mieli Staś Tarkowski (już dorosły i śmiertelnie zakochany w Nel) i jego murzyński służący, posiadacz fantazyjnych dredów Kali. Pierwsza Brygada jest komiksem rozrywkowym, ale znakomicie nadaje się do opracowań dotyczących wpływu ikon polskiej historii i literatury na kształt współczesnej popkultury. Tym bardziej, że według zapowiedzi wydawnictwa w kolejnych tomach pojawią się Maria Curie-Skłodowska i Feliks Dzierżyński...

 

 

   
  Persepolis, wyd. Wydawnictwo Post, 2006 
   

 

Persepolis

W literaturze istnieje niemieckojęzyczne pojęcie bildungsroman - powieść o dojrzewaniu. Persepolis to graficzny przedstawiciel tego gatunku, autobiograficzna opowieść dziewczynki dorastającej w inteligenckiej rodzinie z Teheranu na przełomie lat 70. i 80. Historia burzliwych przemian politycznych Iranu (monarchistyczny reżim Pahlavich, rewolucja islamska 1978 roku, terror ajatollahów, wojna z Irakiem Saddama Husajna) przeplata się tu z problemami dręczącymi młodzież na każdej szerokości geografi

cznej. Problemy w szkole, pierwsza miłość czy konflikty z rodzicami są jednak odczuwalne silniej, gdy ulice patroluje reżimowa policja, a wokół domu eksplodują bomby... Persepolis przyniosło autorce, Marjane Satrapi, międzynarodową sławę. Sukces książki umożliwił jej ekranizację w roku 2007. Film otrzymał Nagrodę Jury festiwalu w Cannes i został nominowany do Złotej Palmy, a także do Oscara w kategorii "Najlepszy film animowany".

Persepolis jest dziś lekturą szczególnie ważną. Przełamuje wizerunek Iranu jako jednolitego ideowo kraju fundamentalistów i przynosi ogromną wiedzę na temat jego społecznych i kulturowych realiów.

 

   
  Numer 73304-23-4153-6-96-8, wyd. Kultura Gniewu, 2008 
   

 

Numer...

 Przykład komiksu w jego najczystszej formie - opowieści "niemej". Cała historia jest tu opowiedziana obrazem, co jest świadectwem maestrii autora - Numer... jest bowiem kryminałem! Mimo braku dialogów komiks trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej sceny, twórczo przekształcając znane klisze wykorzystywane w kryminałach i opowieściach grozy. Jest też dziełem sztuki graficznej; wydany na grubym, lśniącym papierze, w twardej, świetnie zaprojektowanej oprawie. Przydatny w analizach gatunku "noir", obok powieści Dashiella Hammetta, Raymonda Chandlera, czy filmów tego nurtu, jak Sokół maltański, Casablanca, Kobieta w oknie, a współcześnie dzieł Davida Lyncha.