Matura 2013
Temat jak marzenie Drukuj Poleć znajomemu
Temat jak marzenieWszyscy lubią marzyć. Na przykład, że już zdali maturę z języka polskiego. Aby marzenia się spełniły, warto je wesprzeć jakimś sensownym czynem. Chociażby wyborem tematu prezentacji, którego nie będziesz żałować.

Serce nieraz mi się ściskało, gdy egzaminowałem maturzystów, którzy dokonali niewłaściwego wyboru. Długo patrzyli na szkolną listę tematów, a wybrali tak, jakby losowali. Zbliżająca się matura, jak każda poprzednia, dla jednych zakończy się sukcesem, ale inni nie będą mogli sobie z nią poradzić. Zanim zaczniesz zgrzytać ze złości zębami, podejmij właściwą decyzję. Wybierz temat, który nie będzie dla Ciebie kłodą nie do przeskoczenia.

 
Kupić nie kupić?
Są tacy maturzyści, którzy wybierają dowolny temat, bo wiedzą, że i tak kupią gotowca. Trudno być dumnym z odniesionego sukcesu, gdy za zdanym egzaminem stoi jakiś przekręt. Wprawdzie kupowanie prezentacji maturalnej nie należy do rzadkości, nie znaczy to jednak, że wszyscy tak robią. Oczywiście nikt nie będzie Ci mówił, co masz zrobić. Powiem więc o zaletach i wadach takiego wyboru. Gotowe prezentacje nie są drogie, zwykle zostały sprawdzone i ocenione pozytywnie przez co najmniej jedną komisję. Wystarczy zatem zapłacić, zakuć, zdać i zapomnieć. Jednak takie postępowanie jest przestępstwem, a jak każde przestępstwo może zakończyć się przewidzianą przez prawo karą. Czasem tak bywa, że kara dosięga kogoś po latach, więc nie można twierdzić, iż kupowanie prezentacji jest bezkarne, bo jeszcze nikt nie został pociągnięty za to do odpowiedzialności. Wszystko przed nami, być może będziesz pierwszą osobą, która potknie się na tym przestępstwie. Czy warto ryzykować, zadecydujesz tylko Ty.

Samodzielnie czy pod kierunkiem fachowca?
Trudno dziś wykonać jakąkolwiek pracę, nie korzystając z pomocy innych osób. Także przygotowywanie prezentacji maturalnej to często zadanie wymagające współpracy zespołu. Zanim wybierzesz temat, zdecyduj, czy opracujesz go całkowicie samodzielnie, czy też będziesz prosił kogoś o pomoc. Nie będę ukrywał, że niektórzy licealiści ograniczają swoją pracę tylko do wyboru tematu, a potem całą robotę zlecają do wykonania fachowcowi. To także przestępstwo, ale jako młody człowiek pewnie się tym nie przejmujesz. Być może za parę lat owi fachowcy, którzy teraz za pieniądze przygotowują prezentację dla przyszłych studentów prawa czy stosunków międzynarodowych, za kilka lat także za czyjeś pieniądze będą zeznawać w sądach, że kupiłeś od nich prezentację maturalną, czyli że nie powinieneś zdać matury. Jeśli nie wiesz, iż zlecanie komuś do wykonania prezentacji to przestępstwo, teraz już wiesz. Wybór należy do Ciebie.
Natomiast nie jest zabronione konsultowanie się u osób, które znają się na tym, co będzie przedmiotem prezentacji. Konsultacje znacząco podniosą jakość Twojej wypowiedzi, więc warto wybrać taki temat, aby potem łatwo było znaleźć pomocną dłoń. Jeśli zamierzasz skorzystać tylko z pomocy swojego nauczyciela, możesz liczyć, że pomoże Ci w każdym temacie, w końcu uczestniczył w przygotowaniu szkolnego zestawu. Jeśli jednak chcesz pozyskać kogoś jeszcze, pomyśl, czy uda Ci się dotrzeć do profesjonalistów, i wybierz temat z nimi związany. W tym roku wysłuchałem jednej prezentacji o wpływie Kościoła katolickiego na literaturę polską (konsultowana u pewnego księdza doktora) oraz drugiej - o problemie, czy teksty piosenek hiphopowych należą do literatury (konsultowana z kilkoma autorami tekstów). Niewątpliwie wybór tematu, przy opracowaniu którego możesz skonsultować się ze znawcą, uatrakcyjni Twoją prezentację i zapewni wyższą ocenę. Oczywiście taka współpraca nie jest wymagana, można opracować temat całkowicie samodzielnie.


Oryginalnie czy banalnie?
Znałem uczniów, którym imponowały tylko takie tematy, o których nikt nigdy nie słyszał, czyli oryginalne. Jeśli ktoś lubi zaskakiwać, może oczywiście zabawiać się tak również podczas egzaminu, chociażby prezentacją nt. Dawna poezja Wschodu w przekładach na język polski. Oczywiście taki temat należało najpierw zgłosić poloniście wiosną, a teraz trzeba jedynie sprawdzić, czy został zaakceptowany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną. Zdarza się, że oryginalne tematy skutkują olśniewającymi prezentacjami, jednak zdarza się też, że maturzysta pogubi się na egzaminie, nie potrafiąc w ciągu wyznaczonych 15 minut sensownie opowiedzieć o tym, co najważniejsze. Oryginalne tematy są zatem dobre dla osób, które potrafią coś więcej, niż tylko robić na kimś wrażenie. Trzeba jeszcze umieć odszukać związaną z wybranym tematem wiedzę, co może okazać się karkołomnym zadaniem. Potem zgromadzone informacje należy umiejętnie zsyntetyzować, aby zmieścić się w czasie. Poza tym trzeba nauczyć się mówić o wszystkim jasno, czyli zrozumiale dla osób, które pierwszy raz o jakimś zagadnieniu słyszą.
Właśnie z obawy przed pogubieniem się na egzaminie niektórzy wybierają tematy, które niejako opracowują się same. Najpopularniejszym prostym tematem są prezentacje związane z miłością. Większość licealistów posiada naturalną umiejętność mówienia o miłości, dlatego też takie tematy są często wybierane na maturę. Jednak są także złe strony tego wyboru. Zdarza się bowiem, że jednego dnia komisja wysłuchuje pod rząd kilku prezentacji o miłości i marzy, aby w końcu ktoś zaczął mówić o czymś innym. Wszystko jedno już o czym, byle tylko nie w kółko o tym samym. Kto umie niebanalnie przygotować popularny temat, ten może nie obawiać się takiego wyboru. Pozostali niech lepiej zdecydują się na coś mniej strywializowanego.

Dla ambitnych czy nie tylko?
Niezależnie od wszystkiego, Twoim celem jest zdanie matury. Niektórzy jednak lubią utrudniać sobie życie. Możesz sam sobie zaszkodzić, wybierając temat, który wprawdzie dobrze wpada w ucho, ale potem trzeba się będzie nad nim nieźle napocić. Tymczasem w trakcie trwania egzaminu dojrzałości nie będziesz miał czasu w nadmiarze. Dlatego już teraz zastanów się, czy temat będzie łatwy do opracowania. Wprawdzie Twoja ambicja każe Ci pewnie wybrać temat trudny, który może opracować tylko ktoś wyjątkowy. Prawdopodobnie jesteś właściwą osobą, aby wybierać to, co osoby mniej ambitne odrzucają. Jednak daj sobie spokój z ambicją. Matura ustna z języka polskiego to nie jest pora i miejsce, aby udowadniać, że jesteś najlepszy ze wszystkich. O wiele lepiej jest podejść ambicjonalnie do matury pisemnej, ponieważ wysokie wyniki z tej części egzaminu bardziej Ci się przydadzą. A zatem zainteresuj się raczej tematami, które są nie tylko dla ambitnych. Im mniej potu wylejesz podczas przygotowywania prezentacji, tym będziesz miał więcej siły na pozostałą część matury.

Pod nauczyciela czy co kto lubi?
Matura to nie gra w bilard, gdzie jedną kulą uderza się w drugą. Nie myśl więc o temacie, którym uderzysz w nauczycieli. Wprawdzie na egzaminie nie będzie Twojego polonisty, ale mniej więcej możesz wyczuć, czego nie lubią egzaminatorzy. Przede wszystkim pod żadnym pretekstem nie planuj prezentacji, podczas której wygłosisz jakieś rasistowskie treści. W ogóle egzamin to nie jest miejsce, aby propagować jakieś ideologie, czy to religijne, czy też polityczne. Wprawdzie dobrze jest wybrać temat, który wiąże się z Twoimi zainteresowaniami, ale z tym też nie należy przesadzać. Jeśli interesujesz się literaturą kobiecą, warto zdecydować się na temat z tym związany. Jeśli jednak gardzisz światem i czujesz się nieszczęśliwy, nie wybieraj tematu o samobójstwie. Prezentacja nie powinna dotyczyć Twoich problemów. Chcesz pomocy, idź do psychologa, chcesz spowiedzi, idź do księdza.

Lektura czy dowolna bzdura?
Niektórzy wybierają temat, nie dbając o konsekwencje ani o umiar. Być może prowadzisz takie życie, że nic Cię nie krepuje. Jednak egzaminatorowi może być przykro, jeśli w Twojej prezentacji nie pojawi się żadne odwołanie do polskiej kultury. Zastanów się więc od razu, co będzie podstawą Twojej prezentacji: literatura czy film? A może jedno i drugie? Nieraz zdarzało mi się słuchać prezentacji o wybitnych aktorkach, która zaczynała się od słów: Żadna polska aktorka nie wydaje mi się wybitna, więc przejdę od razu do omawiania aktorek amerykańskich. Po tych słowach byłem wściekły. Czułem się też w obowiązku bronić honoru i talentu chociażby Krystyny Jandy, więc od początku byłem negatywnie nastawiony do ucznia. Oczywiście niektórzy głupcy są nieuleczalnie głupi, więc nic ich nie powstrzyma przed wygłaszaniem swych głupot. Ty jednak nie musisz tak się zachowywać, więc od razu pomyśl, czy dany temat da się sensownie opracować, czy też narazi Cię na wygłaszanie bzdur.

Droga na studia
A wreszcie, niezależnie od takich czy innych wybiegów, matura to ostatni przystanek przed studiami. Warto więc wybrać taki temat, który wiąże się z planowanym kierunkiem studiów. Dzięki temu nie będziesz miał poczucia, że praca nad prezentacją to marnowanie czasu. Poza tym wygłosisz mowę z większym przekonaniem i udowodnisz egzaminatorom, że się na wszystkim znasz. Poza tym łatwiej Ci będzie później sprostać pytaniom, jakie otrzymasz od komisji. Czytając szkolną listę tematów, myśl o zysku. Zdawanie egzaminów to nie jest bezinteresowna działalność, a zatem patrz na tematy przez pryzmat dużych korzyści i małych strat. Jeśli przyświecają Ci inne cele, to już Twój problem.
 
Dariusz Chętkowski, egzaminator, polonista
Lubię to!