Bilans 2011
 Studenci w Polsce
 Liczba Szkół Wyższych
 Studenci w uczelniach niepublicznych
 Liczba uczelni niepublicznych

 Mapa uczelni
niepublicznych w Polsce
Uczelnie niepubliczne 2011
Pełna tabela

Bilans 1991-2011
Pełna tabela

Fenomen dwudziestolecia Drukuj Poleć znajomemu

5. Jak to jest na świecie

 
  1. Ojcowie założyciele
  2. Kadra
  3. Skąd się wzięli studenci?
  4. Liczby i tendencje
  5. Jak to jest na świecie
  6. Prawo – krótki przegląd
  7. Baza materialna
  8. Akademicki charakter
  9. Samoorganizacja środowiska
  10. Przeciw dyskryminacji
  11. Jak wyjść z pułapki demograficznej
  12. Ponad granicami

 

Ocenia się, że około 30% światowej populacji studentów kształconych jest obecnie w uczelniach prywatnych i procent ten będzie wzrastał. Już w 2006 roku światowy rynek prywatnych usług edukacyjnych na poziomie wyższym oceniany był na około 400 miliardów dolarów rocznie – przypomina prof. Andrzej Koźmiński w publikacji Polskie szkolnictwo wyższe: stan, uwarunkowania, perspektywy. Strategia rozwoju szkolnictwa wyższego 2010-2020 – projekt środowiskowy.

Profesor Koźmiński przywołuje opinie ekspertów zaprezentowane na światowej Konferencji o Szkolnictwie Wyższym zorganizowanej przez UNESCO w 2009 roku, którzy są zgodni, że prywatyzacja i komercjalizacja szkolnictwa wyższego jest dominującym trendem określającym rozwój tego sektora w skali globalnej. Wśród krajów, które opierają się tej tendencji, jeden z raportów UNESCO wymienia Bhutan, Kubę i Koreę Północną.

Udział szkolnictwa prywatnego w narodowych systemach szkolnictwa wyższego jest bardzo zróżnicowany. Wśród krajów rozwiniętych znikomy udział prywatnego szkolnictwa wyższego (poniżej 10%) notuje się, na przykład, w Niemczech i w Nowej Zelandii. Stany Zjednoczone i Węgry należą do krajów o średnim udziale uczelni prywatnych: 10–35%. Do tej grupy można także zaliczyć Polskę. Najwyższy udział prywatnego szkolnictwa wyższego (przekraczający niekiedy 60% populacji studentów) notuje się w Japonii i w najszybciej rozwijających się nowych potęgach gospodarczych: w Indiach, Malezji, Indonezji, Brazylii i Korei Południowej.

– Mimo nie najwyższego przeciętnego poziomu prywatnego szkolnictwa wyższego, władze państwowe krajów prowadzących jakąkolwiek politykę w obszarze szkolnictwa wyższego skłonne są wspierać prywatne wyższe uczelnie, ponieważ efektywność lokowanych tam nakładów (mierzona np. kosztem wykształcenia jednego absolwenta) jest z reguły wyższa niż w przypadku nakładów na uczelnie państwowe – podkreśla prof. Koźmiński. – Ogromny wzrost zapotrzebowania na kształcenie na poziomie wyższym (oceniany przez ekspertów z 96 mln w roku 2000 do 265 mln w roku 2005) sprawia, że uczelnie państwowe i budżety państw nie są w stanie sprostać efektywnemu popytowi o konkretnej strukturze. Uczelnie prywatne dostarczają też cennego bodźca konkurencyjnego uczelniom państwowym, zmuszając je do większej efektywności wykorzystania środków, bardziej elastycznego dostosowania się do potrzeb rynku, lepszej obsługi studentów i ogólnie większej doskonałości operacyjnej.


Prof. dr hab. Jerzy Woźnicki, prezes Fundacji Rektorów Polskich, dyrektor Instytutu Społeczeństwa Wiedzy

Centrum od trudnych relacjiŚcieżki rozwojowe obu sektorów w szkolnictwie wyższym i doświadczenia ostatnich dwudziestu lat pokazują, że osiągaliśmy postęp wtedy, kiedy trudne problemy były rozwiązywane w dialogu, a nie w konfrontacji rektorów, bo atmosfera walki zawsze osłabiała autorytet środowiska akademickiego. Bardzo często nie było jednak zgody co do oceny stanu, a więc faktów. Dlatego uznaliśmy wspólnie, że w przyszłości należy odwoływać się do ocen ekspertów niezależnych od konkretnych interesów i nie ograniczonych przez spojrzenie sektorowe. Do dyskusji merytorycznej i wskazywania rozwiązań potrzebne są zatem z jednej strony niezależne analizy, a z drugiej – otwarty dialog.

I taka była intencja utworzenia w naszej Fundacji, Centrum Analiz i Dialogu. Fundacja Rektorów Polskich miała do tego silny mandat, ponieważ została powołana zarówno przez rektorów uczelni publicznych, jak i niepublicznych, a jej najbliższym partnerem jest Instytut Społeczeństwa Wiedzy, utworzony przez FRP i uczelnie członkowskie, Konsorcjum Uczelni Niepaństwowych. FRP ma tożsamość instytucji, która patrzy integralnie na system szkolnictwa wyższego, a nie jedynie na interesy sektorowe. Naszymi partnerami są m.in. KRASP, KRZaSP, i Polski Związek Pracodawców Prywatnych Edukacji Lewiatan.

Rada Fundacji Rektorów Polskich opowiedziała się za uogólnieniem koncepcji Centrum na obszar analiz i dialogu, który dotyczy wszystkich trudnych do rozwiązania sytuacji, wymagających wiedzy specjalistycznej i dialogu ekspertów.

To dlatego utworzyliśmy Centrum Analiz i Dialogu, wzbogacając jego misję o identyfikowanie i pomoc w rozwiązywaniu trudnych problemów w relacjach pomiędzy różnymi grupami uczelni, także według innych linii podziału: „duże- małe”; „akademickie-zawodowe”, a nie tylko relacji pomiędzy sektorem publicznym i niepublicznym. Zaczęliśmy od Konferencji zorganizowanej w dniu 7 kwietnia br. wspólnie z Akademią Leona Koźmińskiego na temat: „Konwergencja sektora publicznego i niepublicznego w szkolnictwie wyższym –wybrane zagadnienia dotyczące finansowania uczelni”.

Problematyka Konferencji wynikała z wniosków z prac nad nowelizacją ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Nasze główne cele obejmowały ocenę stanu prawnego w szkolnictwie wyższym z uwzględnieniem uwarunkowań wynikających z prawa krajowego i UE oraz analizę celowości i możliwości wprowadzenia zmian dotyczących statusu i finansowania uczelni. Odwołaliśmy się tutaj do dorobku ekspertów działających w ramach CAD na zlecenie FRP.

Zespół Zarządzający Centrum rekomendował także opracowanie innych ekspertyz, które zostaną zaprezentowane podczas kolejnych podobnych konferencji. Dotyczą one m.in. nowego systemu finansowania szkolnictwa wyższego, który ma promować przede wszystkim jakość kształcenia, wspierając lepszych, a także zapewnić większą konkurencyjność uczelni, z odwołaniem się do doświadczeń europejskich.